czwartek, 30 lipca 2026 06:12
Reklama
Reklama
Reklama

Koźlanin, który odkrył bakterię wywołującą tężec

Arthur Nicolaier to lekarz z Koźla, który odkrył bakterię wywołującą tężec. Urodził się w 1862 roku w Koźlu, a już jako młody badacz pracujący pod kierunkiem Carla Flüge dokonał przełomowego odkrycia. To dzięki niemu wprowadzono leczenie tężca środkami bakteriobójczymi, co uratowało niezliczone ludzkie istnienia. Dziś pamięć o nim przywracają tablice pamiątkowe – m.in. w Kędzierzynie-Koźlu i w Berlinie.
  • Źródło: Archiwum Państwowe w Opolu
Koźlanin, który odkrył bakterię wywołującą tężec
Zdjęcie Nathana Nicolaiera oraz jego testament zachowany w Archiwum Państwowym w Opolu, Sąd Obwodowy w Koźlu, sygn. 4939

Źródło: Portret Arthura Nicolaiera © Tim Ohnhäuser; Familienarchiv Blumenthal, London (źródło: strona internetowa Universitätsmedizin Berlin)

Nicolaier był profesorem, cenionym lekarzem, współtwórcą leków, a także pracownikiem berlińskiego Charité. Jednak jego życie zakończyło się tragicznie – w czasach nazistowskich pozbawiono go prawa do wykonywania zawodu i zmuszono do desperackiego kroku.

W ramach cyklu: „Śląskie korzenie - światowe kariery” Archiwum Państwowe w Opolu przypomniało sylwetkę koźlanina Arthura Nicolaiera. Materiał opracowała Barbara Sypko z opolskiego archiwum. 

Arthur Nicolaier – lekarz, odkrywca bakterii tężca. Był synem kupca Nathana Nicolaiera i Henriette Dessauer. Miał siostrę Elfriede. Urodził się 4 lutego 1862 r. w Koźlu. Nie wiadomo, ile lat spędził w swoim rodzinnym mieście. W wieku dwóch lat został osierocony przez ojca. Prawdopodobnie wówczas wdowa, Henriette Nicolaier wyjechała z dziećmi do Wrocławia. Później Arthur wraz z matką przeniósł się do Getyngi. Tam zdał maturę. Studiował medycynę w Heidelbergu i Berlinie. Pracując pod kierunkiem Carla Flüge odkrył bakterię produkującą neurotoksyny, które wywołują tężec. To odkrycie pozwoliło na wprowadzenie do leczenia tej choroby heksametylenotetraminy, która w przypadkach tężca działa jako środek bakteriobójczy. Doktorat obronił w Getyndze i rozpoczął pracę w tamtejszej klinice, a od 1897 r. był w niej naczelnym lekarzem. Uczestniczył w pracach nad lekiem przeciwzapalnym Atophanem. W 1900 r. zamieszkał w Berlinie. Tam podjął pracę w szpitalu Charite. Od 1921 r. pełnił funkcję profesora chorób wewnętrznych na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma. W 1933 r. usunięto go z posady profesora na uniwersytecie berlińskim. W 1938 r. odebrano mu aprobację lekarską, pozbawiając go możliwości wykonywania zawodu.  Zagrożony wywózką do obozu koncentracyjnego  Theresienstadt, popełnił samobójstwo zażywając podwójną dawkę morfiny. W 2012 roku został upamiętniony tablicą pamiątkową na gmachu szpitala powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu, a w 2014 roku – w Berlinie.

W ramach cyklu: „Śląskie korzenie - światowe kariery” Archiwum Państwowe w Opolu przypomniało sylwetkę koźlanina Arthura Nicolaiera.  Materiał opracowała widoczna na zdjęciu Barbara Sypko z opolskiego archiwum. 
AP w Opolu
Testament Nathana Nicolaiera. 
Archiwum Państwowe w Opolu, Sąd Obwodowy w Koźlu, sygn. 4939
Testament Nathana Nicolaiera. 
Archiwum Państwowe w Opolu, Sąd Obwodowy w Koźlu, sygn. 4939

Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

mądry i oczytany 22.09.2025 16:56
Czy to nie jest już poprawne by napisać, że powodem jego prześladowania było pochodzenie? Jakaż to była zbiorowa schizofrenia niszczyć wartościowych członków swego społeczeństwa. Śląsk przedwojenny wydał kilkunastu noblistów i geniuszy... a chyba z połowa z nich było wyznania mojżeszowego. Tak dla ułatwienia autorowi, był po prostu z pochodzenia Żydem.

Ostatnie komentarze
Autor komentarza: Eugeniusz Treść komentarza: Chcieli zatuszować sprawę i próbowali załagodzić rodzinę. Na szczęście ojciec myśli rozsądnie. Dziecko ma dostać odszkodowanie! Rehabilitacja będzie długa i do tego uraz psychiczny. A sąsiedzi niech nie straszą!!! Policja szybko reaguje. Zresztą właściciel psów powinien już być za kratami! Chłopczyk ledwie uszedł z życiem. Data dodania komentarza: 29.07.2026, 22:32 Źródło komentarza: Ruszyła zbiórka na leczenie i rehabilitację Miłosza pogryzionego przez dwa owczarki niemieckie Autor komentarza: Pincz Treść komentarza: W Genewie? Data dodania komentarza: 29.07.2026, 22:26 Źródło komentarza: Ty również możesz opiniować dokumenty oraz uczestniczyć w rozmowach dotyczących przyszłości miasta Autor komentarza: Jacek Treść komentarza: Jak zwykle fałszywa troska fałszywego eksperta. To tylko zwykły dzień prawdziwego trola. Data dodania komentarza: 29.07.2026, 22:23 Źródło komentarza: Policja obchodzi swoje święto. ZDJĘCIA Autor komentarza: Jonas Treść komentarza: a ilu was tam jest, że piszesz o sobie w liczbie mnogiej? Data dodania komentarza: 29.07.2026, 21:29 Źródło komentarza: Policja obchodzi swoje święto. ZDJĘCIA Autor komentarza: CY Treść komentarza: Tak, i twoje zdjęcie też jest tam w tablo. Ale chodziłeś tam 10 lat. Pamiętam cię bo do ostatniej klasy zawsze miałeś gile do kołnierza. Data dodania komentarza: 29.07.2026, 21:03 Źródło komentarza: Paliwo coraz droższe w Kędzierzynie-Koźlu. Diesel już kosztuje 7,99 zł. Pęknie granica 8 zł? Autor komentarza: Alina Treść komentarza: Dzisiaj podano, że wśród ekshumowanych obecnie na Ukrainie ofiarach rzezi wołyńskiej ponad połowa to dzieci. Czy nasi goście to wiedzą? Może potrzebne jest jakieś spotkanie z Kresowiakami. Bez prawdy nie będzie przyjaźni i solidarności. W dzisiejszym mieście Kałusz jedna z głównych ulic nosi imię Bandery. Jest oczywiście również jego pomnik. Niemcy po wojnie odrzucili ideologię nazistowską i na tej bazie doprowadzili do wybaczenia i porozumienia stron. Trzeba tych młodych ludzi zapraszać ale trzeba mówić prawdę. Nawet jeśli jest taka trudna. Pozdrawiam tę młodzież w tak dla nich trudnym czasie wojny z napastniczą Rosją. Data dodania komentarza: 29.07.2026, 20:53 Źródło komentarza: Dzieci z Ukrainy spędzają wakacje w Kędzierzynie-Koźlu. Przyjechały z partnerskiego Kałusza
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama