Reklama
piątek, 30 stycznia 2026 00:37
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Koźlanin, który odkrył bakterię wywołującą tężec

Arthur Nicolaier to lekarz z Koźla, który odkrył bakterię wywołującą tężec. Urodził się w 1862 roku w Koźlu, a już jako młody badacz pracujący pod kierunkiem Carla Flüge dokonał przełomowego odkrycia. To dzięki niemu wprowadzono leczenie tężca środkami bakteriobójczymi, co uratowało niezliczone ludzkie istnienia. Dziś pamięć o nim przywracają tablice pamiątkowe – m.in. w Kędzierzynie-Koźlu i w Berlinie.
  • Źródło: Archiwum Państwowe w Opolu
Koźlanin, który odkrył bakterię wywołującą tężec
Zdjęcie Nathana Nicolaiera oraz jego testament zachowany w Archiwum Państwowym w Opolu, Sąd Obwodowy w Koźlu, sygn. 4939

Źródło: Portret Arthura Nicolaiera © Tim Ohnhäuser; Familienarchiv Blumenthal, London (źródło: strona internetowa Universitätsmedizin Berlin)

Nicolaier był profesorem, cenionym lekarzem, współtwórcą leków, a także pracownikiem berlińskiego Charité. Jednak jego życie zakończyło się tragicznie – w czasach nazistowskich pozbawiono go prawa do wykonywania zawodu i zmuszono do desperackiego kroku.

W ramach cyklu: „Śląskie korzenie - światowe kariery” Archiwum Państwowe w Opolu przypomniało sylwetkę koźlanina Arthura Nicolaiera. Materiał opracowała Barbara Sypko z opolskiego archiwum. 

Arthur Nicolaier – lekarz, odkrywca bakterii tężca. Był synem kupca Nathana Nicolaiera i Henriette Dessauer. Miał siostrę Elfriede. Urodził się 4 lutego 1862 r. w Koźlu. Nie wiadomo, ile lat spędził w swoim rodzinnym mieście. W wieku dwóch lat został osierocony przez ojca. Prawdopodobnie wówczas wdowa, Henriette Nicolaier wyjechała z dziećmi do Wrocławia. Później Arthur wraz z matką przeniósł się do Getyngi. Tam zdał maturę. Studiował medycynę w Heidelbergu i Berlinie. Pracując pod kierunkiem Carla Flüge odkrył bakterię produkującą neurotoksyny, które wywołują tężec. To odkrycie pozwoliło na wprowadzenie do leczenia tej choroby heksametylenotetraminy, która w przypadkach tężca działa jako środek bakteriobójczy. Doktorat obronił w Getyndze i rozpoczął pracę w tamtejszej klinice, a od 1897 r. był w niej naczelnym lekarzem. Uczestniczył w pracach nad lekiem przeciwzapalnym Atophanem. W 1900 r. zamieszkał w Berlinie. Tam podjął pracę w szpitalu Charite. Od 1921 r. pełnił funkcję profesora chorób wewnętrznych na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma. W 1933 r. usunięto go z posady profesora na uniwersytecie berlińskim. W 1938 r. odebrano mu aprobację lekarską, pozbawiając go możliwości wykonywania zawodu.  Zagrożony wywózką do obozu koncentracyjnego  Theresienstadt, popełnił samobójstwo zażywając podwójną dawkę morfiny. W 2012 roku został upamiętniony tablicą pamiątkową na gmachu szpitala powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu, a w 2014 roku – w Berlinie.

W ramach cyklu: „Śląskie korzenie - światowe kariery” Archiwum Państwowe w Opolu przypomniało sylwetkę koźlanina Arthura Nicolaiera.  Materiał opracowała widoczna na zdjęciu Barbara Sypko z opolskiego archiwum. 
AP w Opolu
Testament Nathana Nicolaiera. 
Archiwum Państwowe w Opolu, Sąd Obwodowy w Koźlu, sygn. 4939
Testament Nathana Nicolaiera. 
Archiwum Państwowe w Opolu, Sąd Obwodowy w Koźlu, sygn. 4939

Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

mądry i oczytany 22.09.2025 16:56
Czy to nie jest już poprawne by napisać, że powodem jego prześladowania było pochodzenie? Jakaż to była zbiorowa schizofrenia niszczyć wartościowych członków swego społeczeństwa. Śląsk przedwojenny wydał kilkunastu noblistów i geniuszy... a chyba z połowa z nich było wyznania mojżeszowego. Tak dla ułatwienia autorowi, był po prostu z pochodzenia Żydem.

Ostatnie komentarze
Autor komentarza: LiszkaTreść komentarza: Te swoje bąki puszczaj w mieszkaniu.Data dodania komentarza: 29.01.2026, 23:27Źródło komentarza: Mieszkańcy spotkają się z policją i strażą miejską porozmawiać o bezpieczeństwie w KoźluAutor komentarza: matka arturaTreść komentarza: Przeniesienie sprawy oznacza raczej to, że zostanie rozliczony hejt i groźby, które wylały się za pośrednictwem lokalnego szmatławca w tej sprawie.Data dodania komentarza: 29.01.2026, 22:35Źródło komentarza: Prokuratura Krajowa uchyla decyzję z Kędzierzyna-Koźla i nakazuje wszczęcie śledztwa. Nowe faktyAutor komentarza: KasiaTreść komentarza: To niech się wykupi od śmierci, diabeł niech pomoże on już tak przy jej łóżku ogonem trzepieData dodania komentarza: 29.01.2026, 21:49Źródło komentarza: Kobieta chce przekazać 2,5 mln euro. Tajemnicza wiadomość od Eleny Pavlos z Grecji krąży w sieciAutor komentarza: MTreść komentarza: Telefonu nikt nie odbiera. Niezły kit. Tylko kasę pewnie wzięliData dodania komentarza: 29.01.2026, 18:30Źródło komentarza: Jeździeckie warsztaty zimowe w siodle 2026. Udział jest bezpłatny!Autor komentarza: JaTreść komentarza: Brawo prokuratura kędzierzyn koźle!!!Data dodania komentarza: 29.01.2026, 17:45Źródło komentarza: Prokuratura Krajowa uchyla decyzję z Kędzierzyna-Koźla i nakazuje wszczęcie śledztwa. Nowe faktyAutor komentarza: KoźlaninTreść komentarza: Nie każdy miał czas i możliwość być na owym spotkaniu... Dlatego proponuje by U.M. zorganizował ankietę z mądrymi pytaniami w tym z możliwością napisania własnego wniosku do władz i służb... Ankieta powinna być dostępna dla wszystkich mieszkańców by każdy mógł się wypowiedzieć. Po czym analizę i wnioski upublicznić. Następnie wdrożyć w życie owe zmiany.Data dodania komentarza: 29.01.2026, 17:15Źródło komentarza: Mieszkańcy spotkają się z policją i strażą miejską porozmawiać o bezpieczeństwie w Koźlu
zachmurzenie duże

Temperatura: -1°C Miasto: Kędzierzyn-Koźle

Ciśnienie: 1004 hPa
Wiatr: 15 km/h

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama