Zagadka sławięcickiego zdjęcia

Tak się składa, że zdjęcie to również jest najstarszym znanym zdjęciem Sławięcic. Wykonał je w 1869 roku L. Krause, fotograf z Raciborza, który uwiecznił kościół i zabudowania znajdujące się obok niego. Na odwrocie zdjęcia widnieje napis „Slawentzitz neue katholische Kirche”, czyli „Nowy kościół katolicki w Sławięcicach”.

Zamieszczając kilka dni temu wieczorem post ze zdjęciem, zapytałem czy ktoś rozpoznaje budynki na zdjęciu. W obecnym materiale zdjęcie to jest oznaczone numerem 1. Przez noc zdjęcie oglądało ponad pięć tysięcy osób, jednak rano postanowiłem je usunąć wraz z całym postem z powodu kilku wątpliwości. Obiecałem sobie wrócić do tematu zaraz po tym, jak rozwiążę sporne kwestie. Nie miałem żadnych obiekcji co do samego kościoła i bez problemu wyobraziłem sobie, że ówczesny mistrz fotografii zrobił zdjęcie zza Młynówki, od strony dzisiejszej ulicy Sadowej, ale nie pasowały mi budynki znajdujące się z prawej strony zdjęcia. Wiedziałem, że naprzeciwko kościoła stała stara szkoła, ale był to jeden budynek, a nie kilka. W dodatku budynek szkoły nie stał tak blisko Młynówki jak budynki znajdujące się na zdjęciu. Jakby tego było mało to szerokość kanału młyńskiego też wydała mi się jakaś nienaturalnie duża.

Męczyło mnie to trzy dni, bo nie ma chyba nic gorszego dla człowieka który bardzo interesuje się historią niż taka sytuacja w której nie może rozpoznać i zweryfikować budynków które stały zaledwie 156 lat temu i to jeszcze we własnym mieście. W międzyczasie wymieniliśmy z Gabrielem Gralką kilkadziesiąt wiadomości na ten temat. Zacząłem myśleć że to może jednak nie Sławięcice, a kościół może wyglądać podobnie do tego sławięcickiego, bo przecież już w tamtych czasach projektanci i konstruktorzy robili bardzo podobne projekty, na podstawie tych wcześniej sprawdzonych i sprzedawali parafiom. Pomyślałem jednak o drugiej możliwej opcji. Mianowicie wiele wczesnych technik fotograficznych, takich jak dagerotypia, tworzyło obrazy, które były lustrzanym odbiciem rzeczywistości. Podczas robienia zdjęcia światło odbijało się od obiektu, tworzac obraz, który był odwrócony (lustrzane odbicie). W poście odwrócone zdjęcie jest oznaczone numerem 2. Na odwróconym zdjęciu na początku prawie wszystko pasowało. Prawie. Pomyślałem że zdjęcie zrobiono mając za plecami dzisiejszą ulicę Eichendorffa w kierunku dzisiejszej ulicy Sławięcickiej. Doszedłem do wniosku że na zdjęciu można rozpoznać dach starej szkoły widoczny między drzewami za budynkiem kościoła. Z prawej strony rozpoznałem nawet dach hotelu Stadt Oehringen oraz budynku znajdującego się przed nim. Z lewej rozpoznałem strony gospodarstwo, lecz niestety zabrakło budynku plebanii, który stał już w 1852 roku i cała koncepcja lustrzanego odbicia zdjęcia się rozsypała w drobny mak.

Sławomir Wilkowski postanowił wrócić do pierwszej opcji, czyli do zdjęcia na którym z prawej strony, tuż przy kanale młyńskim i tuż za płotem znajdują się budynki. Budynki te jednak nijak nie pasują do znanych mu map Sławięcic. Na mapach mniej więcej z tego okresu, czyli z lat 1785, 1788-1790 i 1884 w tym miejscu, czyli nad samą Młynówką nie ma żadnego budynku. Wprawdzie na mapie z 1884 roku na przeciwko kościoła stoją trzy budynki, lecz znajdują się prawie naprzeciwko wjazdu do dzisiejszej ulicy Staszica, ale to dość daleko od Młynówki. 

A może to tylko złudzenie optyczne na zdjęciu i w rzeczywistości stoją dalej?

Nieco dalej na mapach jest tylko budynek szkoły i w dodatku nie znajduje się on nad samą Młynówką. Jest raczej mało możliwe by tych budynków widocznych na zdjęciu nie naniesiono na mapy, lub wyburzono w taki sposób by żadna wzmianka w dokumentach o nich nie istniała. Po kilku dniach myślenia o tym mam totalny mętlik w głowie i zero pomysłów. Na dodatek w samych Sławięcicach nikt już o tych budynkach nie pamięta i nikt o nich nie słyszał.

Może Państwo spojrzycie na to zdjęcie w chłodny, bezstronny sposób i odgadniecie tę zagadkę – pyta Sławomir Wilkowski.