Ashwagandha – właściwości i działanie

Czym jest ashwagandha i dlaczego zalicza się ją do adaptogenów?

Ashwagandha (Withania somnifera), nazywana również witanią ospałą lub żeń-szeniem indyjskim, to roślina od wieków wykorzystywana w tradycyjnej ajurwedzie. W suplementach stosuje się przede wszystkim ekstrakty z jej korzenia. Do charakterystycznych związków występujących w roślinie należą witanolidy.

Ashwagandha zaliczana jest do grupy roślin określanych jako adaptogeny. Termin ten odnosi się do substancji roślinnych, którym przypisuje się wpływ na zdolność organizmu do przystosowania się do różnych czynników stresowych. Nie należy jednak rozumieć adaptogenu jako środka działającego natychmiastowo, podobnie jak kofeina czy inne substancje pobudzające.

Ashwagandha – jakie ma właściwości?

Właściwości ashwagandhy są przedmiotem licznych badań. Szczególne zainteresowanie naukowców wzbudza jej potencjalny wpływ na stres oraz jakość snu.

Stres i napięcie. To jeden z najczęściej analizowanych kierunków. Wyniki części badań sugerują, że niektóre preparaty zawierające ashwagandhę mogą wpływać na odczuwanie stresu. Trzeba jednak pamiętać, że w badaniach stosowane są różne rodzaje ekstraktów i dawki, dlatego ich wyników nie można automatycznie odnosić do każdego dostępnego suplementu.

Sen i odpoczynek. Ashwagandha badana jest również w kontekście jakości snu. Dostępne dane wskazują na możliwe korzyści w tym obszarze, choć nadal potrzebne są dalsze badania pozwalające dokładniej określić znaczenie rodzaju preparatu, dawki i czasu stosowania.

Pozostałe obszary. Naukowcy przyglądają się witanii ospałej również w kontekście aktywności fizycznej, funkcji poznawczych czy wybranych parametrów hormonalnych. W wielu z tych zastosowań obecne dowody są jednak ograniczone lub niejednoznaczne.

Jak stosować ashwagandhę?

Nie istnieje jedna uniwersalna porcja odpowiednia dla każdego produktu. Preparaty mogą różnić się rodzajem ekstraktu, jego koncentracją i zawartością witanolidów. Z tego względu należy kierować się sposobem stosowania podanym przez producenta i nie przekraczać zalecanej dziennej porcji.

Nie warto również traktować ashwagandhy jako doraźnego sposobu na stres czy nieprzespaną noc. Suplementacja powinna być elementem szerszej troski o organizm, obejmującej przede wszystkim odpowiednią ilość snu, odpoczynek, zbilansowaną dietę i regularną aktywność.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze ashwagandhy?

Poszczególne suplementy z ashwagandhą mogą różnić się nie tylko ilością ekstraktu, ale również jego koncentracją. Dlatego sama informacja, że produkt zawiera np. 500 mg ekstraktu, niewiele mówi o tym, ile znajduje się w nim najważniejszych związków charakterystycznych dla tej rośliny – witanolidów.

Właśnie dlatego warto zwrócić uwagę na standaryzację ekstraktu. Oznacza ona, że producent określa i gwarantuje zawartość wybranych składników aktywnych. Przykładowo ekstrakt standaryzowany na 10% witanolidów dostarcza 10 mg tych związków w każdych 100 mg ekstraktu. Nie istnieje jedna uniwersalna wartość, która byłaby odpowiednia dla każdego preparatu, ale podana zawartość witanolidów pozwala świadomie porównywać różne produkty.

Poza tym warto sprawdzić, z jakiej części rośliny pochodzi ekstrakt, jaka jest jego porcja dzienna i jaki jest pełny skład preparatu.

Czy ashwagandha jest dla każdego?

Roślinne pochodzenie nie oznacza, że suplement jest odpowiedni dla każdej osoby. Ashwagandha nie jest zalecana m.in. w czasie ciąży i karmienia piersią. Szczególną ostrożność powinny zachować również osoby z chorobami tarczycy lub autoimmunologicznymi oraz przyjmujące niektóre leki.

Jeśli chorujesz przewlekle, regularnie przyjmujesz leki albo masz wątpliwości dotyczące stosowania preparatu, skonsultuj suplementację z lekarzem lub farmaceutą.

Ashwagandha jest jednym z najpopularniejszych współcześnie adaptogenów, ale warto podchodzić do niej bez obietnic cudownych rezultatów. Najlepszym punktem wyjścia pozostają zdrowe nawyki, a suplementacja może stanowić ich przemyślane uzupełnienie.