Wielkanoc w czasach pandemii. Uroczystości i obrzędy religijne

DEKRET
o przebiegu Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy w Diecezji Opolskiej

W trosce o zdrowie wiernych w obliczu rozprzestrzeniającej się pandemii i w nawiązaniu do „Dekretu w okresie COVID-19 II” Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z dnia 25 marca 2020 roku, „Noty Penitencjarii Apostolskiej odnośnie sakramentu pojednania w obecnej sytuacji pandemii” z dnia 20 marca 2020 roku, „Wskazań Prezydium KEP dla biskupów odnośnie do sprawowania czynności liturgicznych w najbliższych tygodniach” z dnia 21 marca 2020 roku, „Reskryptu Kongregacji ds. Kultu Bożego z dnia 17 lutego 1997 roku (Prot. n. 353/97/L) oraz do „Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia czasowych ograniczeń nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii” z dnia 31 marca 2020 roku (Dz.U. 2020 poz. 566), pozostawiając w mocy przepisy mojego Dekretu z dnia 24 marca br. (nr 10/2020/A/KNC-K), jeśli tylko nie są sprzeczne z tym, co poniżej, w Wielkim Tygodniu i Oktawie Wielkanocy na terenie Diecezji Opolskiej postanawiam, co następuje.

Rozdział I
ZASADY OGÓLNE

1. Liturgię Świętego Triduum Paschalnego wolno sprawować jedynie w kościołach parafialnych, przy których rezyduje proboszcz. Nie dotyczy to wspólnot zakonnych i z nimi zrównanych.
2. Do Wielkiej Środy włącznie w liturgii poza celebransem i usługującymi może brać udział nie więcej niż pięciu wiernych. W tym czasie nie zaleca się koncelebry. Należy rozważyć, czy każdy z kapłanów nie powinien odprawiać Mszy oddzielnie, by zawsze mogło uczestniczyć w niej pięć osób z grona tych, którzy zamówili intencję. Jeśli Msza będzie koncelebrowana, to należy pamiętać, że naczyń liturgicznych tak w zakrystii, jak przy ołtarzu, powinien dotykać jedynie główny celebrans. Krew Pańską koncelebransi przyjmują przez zanurzenie. Główny celebrans spożywa ostatni, jako jedyny pijąc z kielicha. On też dokonuje puryfikacji.
3. Od Mszy Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek do obrzędów Wigilii Paschalnej włącznie czynności liturgiczne należy sprawować bez udziału ludu (sine populo). Poza celebransem/celebransami może w nich uczestniczyć nie więcej niż pięciu usługujących, którzy mają być pełnoletni. W czasie obrzędów liturgicznych kościół powinien pozostawać zamknięty. Dla uniknięcia trudności, kościół należy zamknąć nie później niż na godzinę przed rozpoczęciem celebracji.
4. Od Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego, czyli od dnia 12 kwietnia br., do odwołania, w obrzędach religijnych może brać udział nie więcej niż pięćdziesiąt osób równocześnie, wliczając w to celebransa i usługujących.
5. Do proboszczów i rektorów kościołów należy pilne przestrzeganie, by podczas sprawowania kultu Bożego w kościele i jego otoczeniu nie znajdowało się więcej osób niż jest w danym czasie dozwolone. Z tego też powodu ich roztropnemu rozeznaniu powierzam decyzję, czy w dni od Wielkiego Czwartku do Wielkiej Soboty powierzone ich pieczy świątynie powinny pozostawać w ciągu dnia otwarte. W tych dniach zawieszam też adorację, nakazaną Dekretem z dnia 24 marca br.
6. Należy rozważyć tam, gdzie to możliwe, czy w Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego, Poniedziałek Wielkanocny oraz w II Niedzielę Wielkanocną nie zwiększyć liczby Mszy świętych, korzystając z uprawnienia do binacji i trynacji, a nawet kwadrynacji, by umożliwić jak największej liczbie wiernych uczestnictwo w świątecznej Eucharystii.
7. Należy przypominać wiernym, że aż do odwołania w mocy pozostaje dyspensa od obowiązku uczestnictwa we Mszy świętej niedzielnej i świątecznej, a czas Komunii wielkanocnej trwa od Środy Popielcowej do Niedzieli Trójcy Przenajświętszej włącznie.
8. Zakazane są wszelkie procesje i pokropienia.
9. W Triduum Paschalne spowiedź możliwa jest jedynie po wcześniejszym telefonicznym umówieniu. Należy zachęcać wiernych do aktu żalu doskonałego. W tym celu należy umieścić w gablotce, a także w gazetce parafialnej i na ławkach w kościele informację o nim, przygotowaną przez Kurię.
10. Do Wielkiej Środy włącznie i od Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego do odwołania podtrzymuję nakaz codziennego wystawiania Najświętszego Sakramentu na co najmniej godzinę, by umożliwić wiernym, którzy tego pragną, przystąpienie do Komunii świętej także poza Mszą świętą. Godziną rozpoczęcia adoracji winna być Godzina Miłosierdzia. Przypomina się, że przed rozdzielaniem Komunii świętej należy zdezynfekować ręce.
11. Powinno się unikać w tym czasie udzielania chrztu, jednak nie należy go odmawiać. Namaszczenia powinno się wykonywać w jednorazowych rękawiczkach bądź za pomocą pędzelka czy patyczka kosmetycznego, przy czym nadal zakazuje się odwiedzin chorych poza niebezpieczeństwem śmierci.
12. Należy zachęcać wiernych do duchowego uczestnictwa w obrzędach Wielkiego Tygodnia poprzez środki masowego przekazu.
13. W przypadku Seminarium, klasztorów i wspólnot zakonnych należy stosować się do wskazówek zawartych w niniejszym Dekrecie, z zastrzeżeniem, że domowników nie obowiązują ograniczenia dotyczące liczby uczestników zgromadzeń. Zabrania się jednak dopuszczać do liturgii kogokolwiek z zewnątrz.

Rozdział II
PRZEBIEG WIELKIEGO TYGODNIA I WIELKANOCY

§ 1. Niedziela Palmowa

1. Upamiętnienie wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy powinno być obchodzone wewnątrz kościoła. Należy zastosować trzecią formę przewidzianą przez Mszał Rzymski, czyli zwykłe wejście. W liturgii biskupiej można zastosować formę drugą.
2. Poświęcenie palm odbywa się jedynie podczas obrzędów, bez pokropienia ich wodą.

§ 2. Wielki Czwartek

1. Msza krzyżma i Emaus kapłańskie zostają połączone i przeniesione na późniejszy termin. W związku z tym należy zachować oleje poświęcone w roku ubiegłym. W razie potrzeby olej chorych można poświęcić zgodnie z obrzędem zawartym w rytuale sakramentu namaszczenia chorych.
2. Opuszcza się opcjonalny obrzęd umywania nóg.
3. Nie buduje się Ciemnicy i nie urządza w niej adoracji. Nie dotyczy to wspólnot zakonnych i z nimi zrównanych. Liturgię kończy Modlitwa po Komunii. Najświętszy Sakrament pozostawia się w tabernakulum. Po zakończeniu Mszy Wieczerzy Pańskiej obnaża się ołtarz.
4. Jeśli w tym dniu któryś z kapłanów nie może odprawiać Mszy Wieczerzy Pańskiej w kościele, to wyjątkowo zezwala mu się odprawiać w innym odpowiednim miejscu.

§ 3. Wielki Piątek

1. Zachęca się do odprawiania Drogi Krzyżowej, zwłaszcza tam, gdzie jest ona transmitowana.
2. Adoracja krzyża odbywa się w ten sposób, że jedynie (główny) celebrans oddaje mu cześć przez pocałunek, pozostali przez przyklęknięcie. Następnie, po chwili ciszy, krzyż należy unieść i wobec niego odśpiewać suplikacje. Krzyż może w tym czasie trzymać jeden
   z usługujących.
3. Liturgię kończy Modlitwa po Komunii. Po zakończonych obrzędach obnaża się ołtarz,
   a Najświętszy Sakrament pozostawia się w tabernakulum.
4. Roztropnemu rozeznaniu proboszczów i rektorów kościołów powierzam kwestię budowania Bożego Grobu i urządzania adoracji przy nim. Tam, gdzie Boży Grób zostanie zbudowany, nie zezwala się na adorację przy nim w Wielki Piątek bezpośrednio po zakończeniu obrzędów, za wyjątkiem wspólnot zakonnych i zrównanych z nimi.
5. Dziś i w Wielką Sobotę zabrania się, jak to jest w zwyczaju, udostępniać wiernym krzyża do adoracji w taki sposób, aby mogli go dotykać czy całować. Krzyż powinien pozostawać na ołtarzu albo obok niego, a hołd należy mu oddawać poprzez głęboki pokłon bądź przyklęknięcie.

§ 4. Wielka Sobota

1. Tam, gdzie zbudowano Boży Grób, zezwala się na całodzienną adorację przy nim bez podawania jej zwyczajowego planu. Można jednak wyznaczyć dyżury grupom, liczącym nie więcej niż pięć osób.
2. Zabrania się zwyczajowego poświęcania pokarmów. Należy zachęcać wiernych, aby przez modlitwę pobłogosławił je ojciec, matka bądź inna wierząca osoba w rodzinie przed śniadaniem wielkanocnym. Odpowiedni obrzęd znajduje się w „Drodze do Nieba” (nr 77).

§ 5. Wigilia Paschalna

1. Liturgię Wigilii Paschalnej wolno sprawować jedynie w kościołach parafialnych oraz, wyjątkowo, we wspólnotach zakonnych i z nimi zrównanych.
2. W Liturgii Światła opuszcza się poświęcenie ognia przed kościołem, a w Liturgii Chrzcielnej poświęcenie źródła chrzcielnego czy wody do pokropienia. Należy zachować jedynie odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych.
3. W parafiach, gdzie procesja rezurekcyjna ma zwykle miejsce po zakończeniu obrzędów Wigilii Paschalnej, należy po modlitwie pokomunijnej wystawić Najświętszy Sakrament na ołtarzu, po czym, pomijając procesję, odśpiewać Te Deum i udzielić sakramentalnego błogosławieństwa.

§ 6. Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego

1. W parafiach, gdzie procesja rezurekcyjna zwyczajowo ma miejsce rano, należy Najświętszy Sakrament wystawić przed Mszą przy Bożym Grobie, jeśli został wzniesiony, (jeśli nie budowano go, wystawienie należy zrobić na ołtarzu), zachować zwyczajowe śpiewy i pomijając procesję, zakończyć je Te Deum, udzielić błogosławieństwa sakramentalnego, a Mszę rozpocząć od Gloria.
2. Należy odprawić świąteczne Nieszpory.

Rozdział III
PRZEPISY KOŃCOWE

1. Odwołuję mój Dekret o przebiegu Wielkiego Tygodnia z 30 marca 2020 roku (nr 11/2020/A/KNC-K).
2. Kuria diecezjalna w Wielkim Tygodniu będzie przyjmować petentów do Wielkiej Środy włącznie od 9.00 do 13.00, a po Wielkanocy od środy w jej Oktawie w tych samych godzinach. W kurii należy stawiać się osobiście jedynie w sprawach, które bezwzględnie tego wymagają.
3. W razie jakichkolwiek wątpliwości czy trudności interpretacyjnych w rozumieniu zapisów niniejszego Dekretu należy zwrócić się do Biskupa Opolskiego, do którego należy autentyczna interpretacja wydawanego przez niego prawa, a także do tych, którym w tej szczególnej sytuacji ją powierzył, tj. do wikariuszy generalnych, wikariusza biskupiego ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, kanclerza, dyrektora Wydziału Duszpasterskiego i oficjała, dostępnych drogą służbowego maila.
4. Z uwagi na dynamiczną sytuację w kraju niniejsze zarządzenia mogą ulec zmianie. Proszę duszpasterzy o częstsze sprawdzanie służbowej poczty elektronicznej.

Na owocne przeżywanie misteriów męki, śmierci i chwalebnego zmartwychwstania Pana naszego Jezusa Chrystusa wszystkim z serca błogosławię.