niedziela, 9 sierpnia 2026 10:45
Reklama
Reklama
Reklama

Kto się boi chemii?

„Nie kupuj tego, to sama chemia”, „tyle chemii w tym jedzeniu”, „to na pewno niezdrowe, ma taki chemiczny zapach”… Ile razy słyszeliśmy te i podobne komentarze? Ile razy sami użyliśmy tych fraz, nie zastanawiając się, jak nonsensownie brzmią?
  • Źródło: Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej „Blachownia”
Kto się boi chemii?

Oczywiście zdajemy sobie sprawę, że to skróty myślowe. Wszak wszystko wokół nas JEST chemią, ma swój specyficzny skład chemiczny, czasem bardzo skomplikowany, możliwy do zapisania wzorami i długimi nazwami. A jednak, kiedy stajemy wobec chemii, często stajemy się nieufni. Witamina C brzmi swojsko, ale kwas askorbinowy już nie. Z kolei oznaczenie E300 może skutecznie odstraszyć od zakupu produktu, w którego składzie się pojawia. Dlaczego tak jest? Dlaczego chemia tak nas przeraża?

Odpowiedź jest banalna i uniwersalna zarazem – winna jest niewiedza. Przeraża nas najbardziej to, czego nie znamy i nie rozumiemy.
Czy to zarzut? Absolutnie nie. Problemem jest raczej sposób edukacji. Nasze instytucje oświatowe nie robią zbyt wiele, aby zachęcić do zainteresowania chemią. Zamiast pokazywać interesujące eksperymenty czy podkreślać znaczenie odkryć chemicznych w codziennym życiu, uczniowie od pierwszych lekcji są zarzucani trudną terminologią i godzinami ślęczą nad równaniami reakcji chemicznych, które rzadko wzbudzają pasję. Nic dziwnego, że – poza nielicznymi pasjonatami – większość z nas po ukończeniu szkoły średniej unika chemii. Tyle że nie sposób od niej uciec.

Na styku niezbyt dobrych wspomnień ze szkoły i nieuchronności obecności chemii w życiu rodzi się nieufność, podejrzliwość i uprzedzenie. Niepotrzebnie. Nie ma sensu gniewać się na chemię ani obawiać jej obecności w naszym życiu. A już na pewno nie warto wpadać w panikę na wieść, że trawnik przed blokiem został opryskany monotlenkiem diwodoru – czyli po prostu podlany wodą.

Warto natomiast zdobywać wiedzę o substancjach chemicznych, które nas otaczają, choćby po to, by odróżnić swojski kwasek cytrynowy od wypełniaczy i konserwantów, które w nadmiarze mogą szkodzić. Jak inaczej wytłumaczyć, że z jednej strony powtarzamy „sama chemia”, a z drugiej kupujemy kolorowe napoje gazowane barwione substancjami, które niewiele mają wspólnego z naturalnymi sokami owocowymi?

Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej „Blachownia” zajmuje się chemią już od 1952 roku. Jednak misję odczarowania tej nauki i pozbawienia jej nimbu szkodliwości podjęliśmy stosunkowo niedawno. Być może Czytelnicy „Nowej Gazety Lokalnej” zetknęli się z naszymi inicjatywami, takimi jak „Magia Światła Łukasiewicza I i II” czy warsztaty z cyklu „Kto Ty jesteś – chemik mały”. Wszystkie te działania miały na celu przybliżenie dzieciom i młodzieży świata chemii poprzez ciekawe doświadczenia, które uczestnicy mogli prowadzić samodzielnie pod okiem naszych naukowców.

Choć edukacja dzieci jest niezwykle ważna, nie chcemy na niej poprzestać. Chcemy poprawić reputację chemii także wśród dorosłych. Współpracując z „Nową Gazetą Lokalną” i patronując rubryce „Edukacja”, pragniemy udowodnić, że o chemii można mówić interesująco, pokazując jej wpływ na codzienne życie.

Demonstrując, nad czym pracujemy w murach instytutu, chcemy ukazać inne oblicze chemii – przyjazne środowisku, wspierające gospodarkę obiegu zamkniętego i rozwój „zielonej chemii”. Chemia jest naszą pasją i chcemy się nią dzielić z Czytelnikami.

Zapraszamy do odwiedzania naszej rubryki – obiecujemy, że będzie warto! Może dzięki temu ta „sama chemia” przestanie być straszna?


 


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Ostatnie komentarze
Autor komentarza: ZKedzierzyna Treść komentarza: Jakoś policja nie kwapi się wyłapywać szybkich, wściekłych i głośnych w centrum Kędzierzyna. Paradoksem jest, że bardzo często jeżdżą obok komendy. Ale lepiej udawać, że nie ma problemu, bo kolegów się nie zatrzymuje. Data dodania komentarza: 9.08.2026, 07:36 Źródło komentarza: Brak pasów był najmniejszym problemem. 51-latek prowadził mimo sądowego zakazu Autor komentarza: Obiektywnie Treść komentarza: Czy tak jak w Parku Orderu zostaną posadzone w większości martwe drzewka? Jak łatwo wydaje się nie swoje pieniądze. Ale tak jest kiedy brak w mieście prawdziwego gospodarza a jest tylko osoba pełniąca funkcję Prezydenta. Data dodania komentarza: 9.08.2026, 07:30 Źródło komentarza: Otworzył się zielony zakątek w sercu Kędzierzyna. ZDJĘCIA Autor komentarza: Wolności Treść komentarza: Konserwator zabytków. Każdy chce robotę. Milion sto tysięcy to i tak bardzo dużo za 3 bramy, ścieżki szutrowe, ławki i trochę farby. Przypominam że cała hala sportowa w psp9 to 9 milionów. kasa na zmarnowanie. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 23:37 Źródło komentarza: Otworzył się zielony zakątek w sercu Kędzierzyna. ZDJĘCIA Autor komentarza: stary_zgred Treść komentarza: Świetny artykuł, ale osobiście zacząłbym tak, uzupełniając niejako: Kędzierzyńskie Azoty powstały na przełomie lat 40/50 zeszłego wieku na kompletnej ruinie poniemieckich zakładów koncernu Interessen Gemeinschaft Farbenindustrie AG (pupularnie: IG Farben) w dzisiejszym Kędzierzynie-Koźlu (ów. niem.: Heydebreck O.S.; amer.: Blechhammer South) produkujących w czasie II Wojny Światowej głównie benzynę syntetyczną, materiały smarne, kauczuki syntetyczne, kwasy tłuszczowe, glicerynę i formaldehyd wykorzystywane w produkcji militarnej. Była to produkcja ówcześnie strategiczna dla Niemców szczególnie po utracie złóż naftowych w Rumunii. Zakłady te ulokowano właśnie tutaj, czyli w ówczesnych Wschodnich Niemczech jako terenie nieosiągalnym dla uderzeń dalekiego zasięgu drugiej strony konfliktu wojennego. Z tych samych powodów zakłady o podobnym profilu produkcji ulokowano po sąsiedzku – Oberschlesische Hydrierwerke Aktien Gesellschaft Blechhammer (ów. niem.: Blechhammer, amer.: Blechhammer North, obecnie pol.: Blachownia ) oraz Schaffgotsch Benzin Werke GmbH (ów. niem.: Odertal, obecnie pol.: Zdzieszowice). Ta produkcja to był jedynie epizod czasowy i tonażowy - nigdy nie osiągnięto tu założonych przez Niemców i tak nikłych zdolności produkcyjnych, gdyż układ sił zmienił się w momencie, w którym 15 Armia Powietrzna Stanów Zjednoczonych Ameryki uzyskała możliwość operowania z terenu Włoch omijając silną obronę przeciwlotniczą na terenie Niemiec z dotychczasowego kierunku hipotetycznego uderzenia z Wielkiej Brytanii. Od tego czasu zakłady te były systematycznie niszczone w formie intensywnych bombowych nalotów lotniczych, szczątkowo odbudowywane przez ówczesnych gospodarzy (Niemców) rękami niewolników, czyli jeńców wojennych a ostatecznie zniszczone. Nasze Azoty przyjęły największy ciężar uderzenia – trzynaście bombardowań, łącznie 4000t bomb. To były bardzo złe dni, również dla mieszkańców okolicznych wiosek, gdyż często zdarzyły się uchybienia celności bombardowań. Po zakończeniu działań wojennych pozostałości ówczesnych IG Farben (dzisiejsze Azoty) zostały kompletnie rozebrane i wywiezione przez Rosjan do ówczesnego Związku Radzieckiego. Został tu tylko gruz. Dzisiejsze Zakłady Azotowe Kędzierzyn, będące obecnie elementem Grupy Kapitałowej Azoty zbudowali od podstaw Polacy. Dla osób zainteresowanych szczególnie polecam klepnięcie w okienko frazy „wojna o benzynę”. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 21:16 Źródło komentarza: Zakłady Azotowe Kędzierzyn na starych fotografiach. Niektóre są niesamowite Autor komentarza: stary_zgred Treść komentarza: Potwierdzam i zgadzam się. Moim zdaniem najlepsza aranżacja kozielskiego Rynku, to stan z fontanną-muszlą, żywopłotami, drzewami, rozległymi nasadzeniami kwiatowymi i wolnostojącymi kwietnikami. Jest to tutaj na jednej z widokówek. Wcześniejszych aranżacji nie pamiętam. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 20:52 Źródło komentarza: Tak prezentowało się nasze miasto na kartkach pocztowych Autor komentarza: wieśniak z miasta Treść komentarza: Pięć pytań: 1) Kto kogo zmusił do zakupu czegokolwiek - przykłady? 2) Kto kogo okradł skoro już mowa o złodziejstwie - przykłady? 3) Dlaczego dzisiaj cena litra PB95 w detalu u naszego narodowego paliwowego czempiona wynosi 7,02PLN w Brzesku a w Polanicy – Zdrój 7,34PLN? 4) Gdzie można kupić Izerę (polski samochód osobowy)? 5) Kto jest wieśniakiem, a kto niedoukiem podstaw ekonomii? Z góry dziękuję. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 20:24 Źródło komentarza: Świerkot z karą blisko 12,5 mln zł od UOKiK. Spółka odwołała się do sądu
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama Moja Gazetka - strona główna