Jednym z częstszych kłopotów, jakie pojawiają się przy opiece nad starszymi osobami, są zaburzenia apetytu. W przypadku ich wystąpienia należy szybko interweniować, aby zapobiec niedożywieniu, które zwłaszcza w podeszłym wieku jest bardzo niebezpieczne.
Przyczyny braku apetytu seniora
Skuteczną walkę z jakimkolwiek problemem, należy zacząć od poznania jego przyczyny. Nie inaczej jest w przypadku braku apetytu osób starszych. Pomocna może być znajomość fizjologii starzenia. Poza naturalnym obniżeniem łaknienia, które jest związane ze zwolnieniem metabolizmu, istnieje kilka innych najczęstszych przyczyn problemów z apetytem u osoby starszej. W przypadku niechęci seniorów do przyjmowania posiłków, zdarza się, że źródło kłopotów leży w obniżonym zmyśle smaku i zapachu. Z wiekiem te zmysły tracą ostrość i nawet ulubione potrawy są dla podopiecznego niesmaczne. W przebiegu chorób przewlekłych często dochodzi zaburzeń apetytu u osób starszych. Czasami winne jest przyjmowanie leków obniżających łaknienie. Jest to jeden z objawów niepożądanych. Zdarza się, że lekarstwa wpływają negatywnie na układ pokarmowy i pojawiają się biegunki, zaparcia lub nudności. W takim wypadku senior może wykazywać długotrwały brak łaknienia. Także demencja może wpływać na brak apetytu u osób starszych. Uszkodzenie neuroprzekaźników powoduje wiele komplikacji w odbieraniu rzeczywistości przez seniora. Podopieczny mógł zapomnieć, jak jeść, jak używać sztućców. Częsty problem z apetytem jest związany z brakiem uzębienia. Choroby dziąseł, źle dopasowana proteza powodują ból w jamie ustnej. Naturalnym odruchem jest więc odmawianie jedzenia. W końcu, przyczyna braku apetytu może tkwić i braku aktywności ruchowej. Osoby w podeszłym wieku prowadzą bardzo spokojny, siedzący tryb życia. Zazwyczaj jest to związane z chorobami, ale czasem powodem jest przyzwyczajenie.
Do innych przyczyn należy nieprawidłowa higiena jedzenia- złe nawyki żywieniowe, które towarzyszyły seniorowi przez całe życie skutkują brakiem apetytu. Najczęściej chodzi o brak systematyczności w spożywaniu posiłków a także jedzenie żywności przetworzonej. W starszym wieku takie potrawy wyjątkowo nie służą i prowadzą do dyskomfortu ze strony układu pokarmowego.
Medycyna chińska natomiast zwraca uwagę na tzw. osłabienie ogrzewacza- tym wspólnym słowem określa nerki, śledzionę i wątrobę.
Brak apetytu- skutki niedożywienia
Jeżeli senior przez dłuższy czas będzie przyjmował zbyt małą ilość posiłków a co za tym idzie- witamin i minerałów- może dojść do objawów niedożywienia. Jest to niebezpieczny stan, który w początkowej fazie pogarsza jakość życia, a w dłuższej perspektywie prowadzi do wyniszczenia organizmu. Pierwsze, najczęstsze objawy to: spadek wagi, spadek odporności organizmu, anemia oraz niedobory wapnia i witaminy D. Pojawiają się także zaburzenia rytmu serca, problemy z tolerancją na leki oraz obniżona wydolność organizmu. Jak widać, jest to szereg symptomów, które wybitnie negatywnie oddziałują na i tak obarczonego chorobami starszego człowieka.
Metody na walkę z brakiem apetytu
Sposoby stosowane w przypadku braku apetytu u osób starszych są zależne od zdiagnozowanych przyczyn. Nie istnieje jedna magiczna metoda, która działa na każdego seniora. Warto poznać dokładnie swojego podopiecznego, jego zwyczaje i dolegliwości. Warto też nie unikać pomocy rodziny- mogą podpowiedzieć co nieco w temacie gustów żywieniowych seniora. Bardzo wiele zależy od stanu zdrowia osoby starszej. Jeżeli za brak łaknienia odpowiedzialne są choroby, należy zasięgnąć porady lekarskiej. Podobnie zresztą jak przed podaniem seniorowi suplementów, które mogą pomóc na brak apetytu. Chociaż są bez problemu na rynku dostępne, to decyzja dotycząca leczenia należy zawsze do lekarza.
To, co opiekun może zrobić samodzielnie, przywrócenie prawidłowych nawyków żywieniowych. Posiłki powinny być jak najmniej przetworzone za to bogate w witaminy a także smaczne. Do gotowania warto używać ziół, które zaostrzają apetyt i podnoszą smak potraw. Najlepsze będą: bazylia, pietruszka, kolendra, koperek. Wbrew pozorom, nie wolno zapominać o tłuszczach- te o wysokiej jakości są nośnikiem smaku a także dostarczają składników odżywczych. Sposobem na brak apetytu u osób starszych może pomóc zmiana w częstotliwości podawania posiłków- najlepiej sprawdzają się małe porcje, 4-5 razy dziennie co 3-4 godziny.
Przy problemach z jamą ustną lub przełykaniem warto wprowadzić dietę papkowatą: składają się na nią , zupy-kremy, warzywne i owocowe puree a także soki. Trzeba pamiętać o dostarczeniu organizmowi wszystkich niezbędnych składników.
Jeżeli stan zdrowia na to pozwala, zachęcaj seniora do zwiększonej ilości ruchu. Mogą to być spacery, mało forsowne ćwiczenia gimnastyczne lub praca w ogrodzie. Aktywność fizyczna wpłynie pozytywnie na apetyt a także psychikę podopiecznego.
O czym jeszcze warto pamiętać?
Istotną kwestią jest, aby posiłki kojarzyły się osobie starszej z czymś miłym. Nie należy więc zmuszać do jedzenia, a cierpliwie i delikatnie proponować. Ważne jest wspólne spożywanie posiłków. Dieta osoby starszej powinna być lekkostrawna, ale i wśród takich potraw na pewno jest jakaś wyjątkowo lubiana przez naszego seniora. Taką można podawać częściej. Miłym akcentem będzie ładne, estetyczne nakrycie. Może się okazać, że zmiana koloru zastawy będzie kluczowa przy braku apetytu u seniora z demencją. Również wygląd potraw nie jest bez znaczenia, nie bez powodu mówi się, że jemy również oczami.
ATERIMA MED - https://www.aterima-med.pl/
