Nowelizacja przepisów wyraźnie zaostrza odpowiedzialność kierowców rażąco naruszających zasady ruchu drogowego

Nowelizacja przepisów wyraźnie zaostrza odpowiedzialność kierowców rażąco naruszających zasady ruchu drogowego. Sankcja pozbawienia wolności może zostać orzeczona nie tylko za spowodowanie wypadku, ale również za szczególnie niebezpieczną jazdę, niestosowanie się do sądowego zakazu prowadzenia pojazdów czy udział w nielegalnych wyścigach. Obowiązujące regulacje poszerzają katalog czynów zabronionych, kwalifikując jako wykroczenia lub przestępstwa m.in. organizowanie i uczestnictwo w nielegalnych wyścigach oraz podobnych zdarzeniach drogowych.

Pakiet zmian został przygotowany we współpracy Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. To efekt wspólnych działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa na polskich drogach - zarówno poprzez wzmocnienie przepisów, jak i skuteczniejsze ich egzekwowanie.

Nowe regulacje mają jeden cel: lepiej chronić wszystkich uczestników ruchu drogowego, a jednocześnie jasno wskazać, jakie zachowania na drodze nie będą tolerowane. Choć to dopiero początek roku, konsekwentne stosowanie nowych przepisów prawa przekłada się na eliminowanie z ruchu drogowego najbardziej niebezpiecznych sprawców i poprawę bezpieczeństwa wszystkich jego uczestników.

Zmiany w kodeksach

W kodeksie karnym wprowadzono istotne zmiany, które mają na celu poprawę bezpieczeństwa na drogach. Obowiązuje kara za udział w nielegalnych wyścigach, które polegają na rywalizacji co najmniej dwóch pojazdów, a także za celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg lub odrywanie kół od ziemi podczas nielegalnych zlotów (artykuł 178c). Co ważne karalne jest również organizowanie i prowadzenie takich wyścigów.

W odpowiedzi na coraz częstsze i tragiczne w skutkach przypadki skrajnie nieodpowiedzialnych zachowań na drogach zdefiniowane zostało nowe przestępstwo brawurowej jazdy (artykuł 178d), które polega na łącznym spełnieniu trzech warunków: rażącego przekroczenia prędkości, rażącego naruszenia zasad ruchu oraz narażenia innej osoby na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.

W kodeksie wykroczeń pojawił się także artykuł 86c, który uznaje celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg za wykroczenie. Dotyczy to także celowego doprowadzania do utraty styczności kół z nawierzchnią. Z kolei artykuł 52a wprowadza kary za naruszenie zasad organizacji spotkań motoryzacyjnych, a także za udział w nielegalnym wyścigu, obejmując osoby inne niż kierowcy oraz umyślni widzowie na niezgłoszonych zlotach.

Kierowco pamiętaj! 

Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym, jeżeli planujesz zorganizować spotkanie na otwartej przestrzeni, podczas którego ma być prezentowanych więcej niż 10 pojazdów, masz obowiązek zawiadomić o tym odpowiedni organ gminy. Wymóg ten został wprowadzony w celu zapobiegania nielegalnym zlotom, nadmiernemu hałasowi oraz zakłócaniu porządku publicznego (artykuł 65ja).

Dla kierowców oznacza to również zmiany w taryfikatorze punktów karnych – w nowelizacji znalazły się nowe zasady naliczania punktów oraz modyfikacja ich wysokości za wybrane naruszenia przepisów ruchu drogowego. Warto pamiętać, że liczba przyznawanych punktów karnych zależy od kwalifikacji prawnej czynu oraz stopnia zagrożenia, jakie spowodował kierowca.

Kierowca, który podczas udziału w nielegalnym wyścigu spowoduje wypadek, przekraczając przy tym rażąco dopuszczalną prędkość lub prowadząc pojazd pomimo aktywnego zakazu prowadzenia, może otrzymać 15 punktów karnych. Podobne konsekwencje spotkają osoby, które wezmą udział w nielegalnym wyścigu ulicznym lub rażąco przekroczą prędkość, stwarzając jednocześnie realne zagrożenie dla życia bądź zdrowia innych uczestników ruchu drogowego.

Za używanie pojazdu w sposób zagrażający bezpieczeństwu grozi 12 punktów karnych. Również za spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym wskutek tzw. driftowania czy utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego koła, czyli mówiąc wprost – jazdy na tylnym kole, kierowca może zostać ukarany tą właśnie liczbą punktów.

Za samo driftowanie lub jazdę na tylnym kole przewidziano 10 punktów karnych. Jeżeli podczas takich popisów dojdzie do kolizji, policjant może doliczyć dodatkowe 12 punktów karnych w związku ze spowodowanym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego. W efekcie jeden nierozważny manewr może kosztować kierowcę nawet 22 punkty karne.

Przypomnijmy, że limit punktów, po przekroczeniu którego kierowca traci uprawnienia, wynosi 24 punkty, a w przypadku młodych kierowców posiadających prawo jazdy krócej niż rok - 20 punktów.

Pakiet przepisów zwiększających bezpieczeństwo na polskich drogach już przynosi pierwsze realne efekty. Nowe regulacje skutecznie eliminują z ruchu drogowego niebezpiecznych kierowców, którzy rażąco łamią prawo i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia oraz zdrowia innych uczestników ruchu.

Nowe zasady – zwróć większą uwagę

Kierowco zachowaj szczególną ostrożność i zwracaj większą uwagę na sytuację wokół siebie – zwłaszcza gdy poruszasz się w pobliżu buspasów lub w rejonie, gdzie mogą pojawić się pojazdy uprzywilejowane i służby ratunkowe.

Zgodnie z nowymi przepisami pojazdy zespołów ratownictwa medycznego mogą korzystać z buspasów także bez użycia sygnałów świetlnych i dźwiękowych. Oznacza to, że ambulans może poruszać się takim pasem również w trybie niewymagającym nadawania sygnałów, dlatego warto zachować czujność.

Dodatkowo przedłużono - do 31 grudnia 2027 roku - możliwość poruszania się po buspasach pojazdów elektrycznych oraz napędzanych wodorem.

Nowelizacja wprowadza również zmianę w zakresie egzaminów państwowych na prawo jazdy – od teraz egzaminy na kategorie C, C+E oraz T mogą odbywać się także poza granicami administracyjnymi miast.

Od przepisów do praktyki

• 29 stycznia w Kole doszło do zatrzymania 39-letniego nietrzeźwego kierowcy, który okazał się drogowym recydywistą. Mężczyzna wjechał samochodem osobowym na parking zakładu pracy, gdzie ze względu na agresywne zachowanie został zatrzymany przez świadków zdarzenia. Badanie stanu trzeźwości wykazało ponad 3,4 promila alkoholu w organizmie. Sprawdzenie w policyjnych systemach potwierdziło także dwa aktywne zakazy prowadzenia pojazdów oraz cofnięte uprawnienia. Sprawca został już doprowadzony do sądu. Zgodnie z nowymi przepisami orzeczony został wobec niego orzeczony dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, kara roku i dwóch miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności, świadczenie w wysokości 10 tys. zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz nawiązka 6 tys. zł na rzecz Skarbu Państwa.

Kolejne zdarzenia z innych części kraju potwierdzają, jak istotne i skuteczne są wdrożone przepisy.

• W powiecie gostynińskim 33-letni kierowca, który w stanie nietrzeźwości uciekał przed Policją i złamał sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, już po 48 godzinach od zatrzymania usłyszał wyrok roku bezwzględnego pozbawienia wolności, 10 tys. zł świadczenia pieniężnego, przepadku równowartości pojazdu oraz dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów.
• W Lęborku zatrzymano 48-letniego mężczyznę kierującego samochodem mimo sądowego zakazu i w stanie nietrzeźwości - badanie wykazało ponad promil alkoholu. Ponadto był on poszukiwany przez organy ścigania i sąd, a za swoje czyny może trafić do więzienia nawet na pięć lat i stracić uprawnienia dożywotnio.
• W Międzyrzeczu Górnym 36-letni kierowca Audi, mimo że przekroczył prędkość jedynie o 17 km/h, został zatrzymany z uwagi na obowiązujący zakaz prowadzenia pojazdów. Sąd orzekł wobec niego 5 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata, 10 tys. zł nawiązki oraz dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.

Kolejne zmiany już niedługo

Przed kierowcami kolejne etapy zmian w przepisach ruchu drogowego - 2026 rok przyniesie nowe uprawnienia dla młodych osób, dodatkowe obowiązki oraz surowsze konsekwencje za najpoważniejsze naruszenia.

Prawo jazdy na nowych zasadach

Od 3 marca 2026 roku wprowadzone zostaną kolejne zmiany. Młodzi kierowcy będą mogli uzyskać prawo jazdy kat. B już od 17. roku życia, ale pod warunkiem jazdy pod okiem doświadczonego kierowcy. Dodatkowo, osoby mające 16 lat i 9 miesięcy będą mogły rozpocząć kurs na prawo jazdy. Wprowadzone zostaną także surowsze przepisy dotyczące zatrzymywania prawa jazdy. Za przekroczenie prędkości o 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym, prawo jazdy będzie automatycznie zatrzymywane. Ponadto zwiększono dozwoloną prędkość dla ciągników rolniczych z 30 km/h do 40 km/h.

Kolejne zmiany wejdą w życie 3 września 2026 roku. Młodych kierowców, którzy uzyskają prawo jazdy kat. B po raz pierwszy, będzie obowiązywał okres próbny, w ramach którego będą musieli przejść praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. Ponad to w razie cofnięcia uprawnień za jazdę w okresie zatrzymania prawa jazdy przez starostę – w przypadku prowadzenia pojazdu pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, uprawnienia zostaną cofnięte w całości na okres 5 lat. Dotychczas w takiej sytuacji prawo jazdy było zatrzymywane na dodatkowe 3 miesiące

Obowiązek noszenia kasku

Od 3 czerwca 2026 roku obowiązywać będzie nowy przepis dotyczący obowiązku noszenia kasku ochronnego przez osoby poniżej 16. roku życia, które poruszają się rowerem, hulajnogą elektryczną lub innym urządzeniem transportu osobistego. Za brak kasku będzie grozić kara grzywny do 100 zł. Ponad to wiek dziecka, które może poruszać się na drodze hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego zostanie podwyższony do 13 roku życia. Istotne jest także, że niektóre poważniejsze naruszenia nie będą podlegały redukcji punktów karnych po ukończeniu kursu w WORD.

Dzięki wdrażanym zmianom wyraźnie widać poprawę poziomu bezpieczeństwa na polskich drogach. Nowe przepisy przynoszą oczekiwane rezultaty, zwiększając dyscyplinę kierowców i skuteczność egzekwowania prawa.

Wspólne inicjatywy, wymiana danych i skoordynowane działania pozwalają skuteczniej reagować na zagrożenia i planować kolejne rozwiązania systemowe, które pozwolą dalej wzmacniać bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego.