Dwie wizyty prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego w Kędzierzynie-Koźlu. ZDJĘCIA

Aleksander Kwaśniewski urodził się 15 listopada 1954 r. w Białogardzie (woj. koszalińskie, obecnie zachodniopomorskie). Ukończył studia (1973-1977) na Wydziale Ekonomiki Transportu (handel zagraniczny) Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor Naczelny tygodnika studenckiego „ITD” (listopad 1981-luty 1984), redaktor naczelny dziennika „Sztandar Młodych” (1984-1985), współtwórca pierwszego czasopisma poświęconego komputeryzacji „Bajtek” (1985). Członek PZPR (1977-1990). Współtwórca Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej (styczeń-luty 1990) i pierwszy jej przewodniczący (do grudnia 1995). Współorganizator Sojuszu Lewicy Demokratycznej (1991).

Działacz sportowy – w Akademickim Związku Sportowym (1975-1979) oraz Polskim Komitecie Olimpijskim. Przewodniczący PKOL (1988-1991). Uhonorowany Złotym Orderem Olimpijskim Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (1998), Złotym Orderem zasługi IAAF (Międzynarodowej Federacji Lekkiej Atletyki) (1999), oraz Orderem Zasługi EOC (Stowarzyszenia Europejskich Komitetów Olimpijskich) (2000).

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z okręgu warszawskiego (w wyborach w 1993 r. uzyskał największą liczbę głosów – 148 553). Przewodniczący Klubu Parlamentarnego SLD w I i II kadencji (1991-1995). Członek Komisji Spraw Zagranicznych oraz przewodniczący Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego (listopad 1993 – listopad 1995). Zwycięzca wyborów prezydenckich: po raz pierwszy w 1995 roku (hasła kampanii wyborczej: „Wybierzmy przyszłość” i „Wspólna Polska”) – 51,7 % głosów wobec 48,3 % Lecha Wałęsy, a następnie w 2000 roku (hasło kampanii wyborczej „Dom wszystkich – Polska”) – 53,9% głosów już w pierwszej turze. Współtworzył projekt i uczestniczył w kampanii referendalnej na rzecz przyjęcia Konstytucji III Rzeczypospolitej Polskiej, którą podpisał 16 lipca 1997 roku. Brał aktywny udział w działaniach na rzecz członkostwa Polski w NATO. Przewodniczył polskiej delegacji na szczytach w Madrycie (1997) i Waszyngtonie (1999). 26 lutego 1999 r. podpisał dokumenty ratyfikujące polskie członkostwo w NATO (we wspólnej ceremonii z Prezydentem Republiki Czeskiej Vaclavem Havlem).

Zwolennik przystąpienia Polski do Unii Europejskiej – uzyskanego ostatecznie 1 maja 2004 r. Inicjator i aktywny uczestnik kampanii proeuropejskiej poprzedzającej ogólnokrajowe referendum, w którym 77 proc. głosujących Polaków opowiedziało się za przystąpieniem Polski do UE (czerwiec 2003). 

Dwukrotne odwiedziny

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski przebywał z oficjalną wizytą w województwie opolskim 25 czerwca 2000 roku. Najpierw w Opolu uczestniczył w spotkaniu z samorządowcami i przedstawicielami kół gospodarczych naszego regionu  oraz spotkał się z Prezydium Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim. W spotkaniu z samorządowcami prezydent RP powiedział między innymi: 

„…z punktu widzenia mniejszości niemieckiej niezwykle ważnym wydarzeniem było przyjęcie w roku 1997, w ogólnonarodowym referendum Konstytucji, która w sposób jasny i zasadniczy, nowoczesny i odpowiadający europejskim zasadom, reguluje kwestie mniejszości narodowych, ochrony ich praw, dostępu do własnego języka i kultury. Dla tego regionu, Konstytucja stała się fundamentem, na którym można budować normalność i eliminować wszelkie ekstremizmy, konflikty, których podłożem były różnice etniczne...”. 

Tego samego dnia Aleksander Kwaśniewski wraz z małżonką wziął także udział w uroczystości zorganizowanej w Sławięcicach z okazji 100-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej. Towarzyszyli mu posłanka Aleksandra Jakubowska oraz Ryszard Kalisz, który pełnił funkcję szefa Kancelarii, a także doradzał w kwestiach prawnych i legislacyjnych w ramach Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Delegację ze stolicy ugościł ówczesny prezydent naszego miasta Jerzy Majchrzak.

Kolejną wizytę w Kędzierzynie Koźlu prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski, złożył 28 maja 2003 roku w ramach kampanii referendalnej związanej z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.

Prezydentowi RP towarzyszyli ówczesny minister spraw zagranicznych RFN Joschka Fischer i minister spraw zagranicznych RP Włodzimierz Cimoszewicz. Gośćmi prezydenta byli także senator Genowefa Grabowska i sekretarz stanu w KPRP Dariusz Szymczycha. W tym gronie nie mogło też zabraknąć wywodzącej się z Kędzierzyna-Koźla wojewody Elżbiety Rutkowskiej.

Siatkarski akcent

Uczestników spotkania gościł wówczas hotel „Centralny” (dzisiejszy „Solidaris”) na os. Azoty. Zwracając się do gospodarzy, prezydent RP powiedział wtedy: 

„Gratulacje za tytuł mistrza Polski w siatkówce! Bodajże dwa lata temu na drodze do europejskiego czempionatu Kędzierzyn-Koźle pokonał dobrą drużynę z RFN, ale pan Joschka Fischer nie ma z tego powodu żadnych pretensji” - mówił prezydent RP. 

Warto przy tej okazji przypomnieć, że faktycznie Mostostal Azoty Kędzierzyn-Koźle mierzył się w europejskich pucharach z niemieckim zespołem. Wspomniana rywalizacja z VfB Friedrichshafen miała miejsce w Lidze Mistrzów w sezonie 2001/2002, a konkretnie w fazie play-off. Najpierw VfB Friedrichshafen wygrał u siebie z Mostostalem Azoty Kędzierzyn-Koźle 3:1 (14 lutego 2002 roku), a następnie w rewanżu 20 lutego 2002 roku Mostostal wygrał u siebie z niemiecką ekipą w takim samym stosunku 3:1, ale o końcowym sukcesie polskiej drużyny zdecydowały małe punkty: (191:198). Dzięki temu kędzierzynianie awansowali do rozgrywanego w opolskim „Okrąglaku” Final Four Ligi Mistrzów, gdzie musieli zadowolić się czwartym miejscem po przegranych meczach z dwoma greckim zespołami  najpierw w półfinale z Olympiakosem  Pireus (1:3) a w meczu o trzecie miejsce z Iraklisem Saloniki (2:3). 

Trzeba więc przyznać, że prezydent Kwaśniewski posiadał pewną wiedzę w tym temacie, ale trudno się dziwić, skoro od wielu lat sport był mu bardzo bliski.  

Wróćmy jednak do meritum. Aleksander Kwaśniewski kontynuował bowiem swój wywód, odnosząc się do symboliki towarzyszącej wizycie w Kędzierzynie-Koźlu.    

„Jest niewątpliwie symbolem, iż w naszej kampanii bierze udział minister spraw zagranicznych RFN. To, że spotykamy się tutaj, na Opolszczyźnie, także urasta do rangi symbolu, bowiem jesteśmy w mieście, które jest jakże bogate historią Polski i Niemiec, połączoną historią naszych narodów, historią pełną chwil wzniosłych i dramatycznych, i tragicznych. Dzisiaj, przed referendum, jesteśmy w Kędzierzynie-Koźlu na Opolszczyźnie, gdzie żyjemy w pokoju i zgodzie, gdzie we władzach są przedstawiciele mniejszości niemieckiej, gdzie wspólnie rozwiązujemy problemy. Jesteśmy radzi, że stąd, z Opolszczyzny płynie dobry znak, iż zgoda buduje, że można z ufnością patrzeć w przyszłość niezależnie od historii i można czynić to w zgodzie z najlepszymi europejskimi przykładami i standardami. Jeżeli chcemy przyszłości zapewnić taki właśnie kształt, to bardzo proszę z tych doświadczeń najnowszych korzystać” - apelował prezydent RP. 

Szczerość Joschki Fischera

Aleksander Kwaśniewski poprosił też o zabranie głosu ministra spraw zagranicznych RFN, Joschkę Fischera, który powiedział m.in.: 

Kiedy w 1998 r. zostałem ministrem spraw zagranicznych Niemiec, jedną z pierwszych wizyt oficjalnych złożyłem w Polsce. Wówczas rozmowy toczyły się głównie wobec terminu przystąpienia Polski do UE. Pytano mnie, czy na pewno macie zamiar nas przyjąć, czy nie zamierzacie wydłużać tego terminu. Dziś można powiedzieć, że to, czy Polska przystąpi do Unii, leży w Waszych rękach. To Wy zdecydujecie, jeśli głosować będziecie na „tak”, że Polska przystąpi do UE i zostanie równoprawnym członkiem Unii. Pan Prezydent Kwaśniewski przypomniał, że Niemcy zawsze opowiadały się za przystąpieniem Polski zarówno do NATO, jak i UE. 

Trzeba przyznać, że w swej wypowiedzi był nadzwyczaj szczery, nie kryjąc najrozmaitszych aspektów i faktycznych motywów przyświecających integracji europejskiej:    

Możecie zapytać, dlaczego, czy Niemcy stały się nagle bezinteresownym narodem. Chciałbym krótko wyłożyć przyczyny takiej naszej postawy. Po pierwsze, wyciągnęliśmy wnioski z naszej wielusetletniej historii, pełnej wojen i konfliktów. Zwłaszcza w tym regionie mieszkańcy wiedzą, co to znaczy wojna, co oznaczają nacjonalizm i wzajemna nienawiść. My, Niemcy, nigdy nie zapomnimy, co Rzesza niemiecka, co niemieccy nacjonaliści z Hitlerem uczynili Polakom. Ponosimy historyczną odpowiedzialność. Jesteśmy tego świadomi. Jesteśmy też świadomi, że trzeba pokonać historyczne podziały. Pamiętamy o zbrodniach, a także o ciężkich czasach, przez jakie mniejszość niemiecka w tym regionie przechodziła. Ja sam należę do mniejszości niemieckiej, moja rodzina przez dwieście lat żyła jako mniejszość w Budapeszcie. Przez wojny i wypędzenia wielu ludzi ucierpiało. Kiedy byłem we Wrocławiu na szczycie polsko-niemieckim, dowiedziałem się, że w tej części Polski żyje również bardzo wiele osób, które zostały wypędzone z Galicji, z terenów, które już dzisiaj nie należą do Polski. Ale to jest przeszłością. Powinniśmy pokonać ją i zadbać o to, by nie nienawiść i wojna rządziły naszym światem, by skupić się na współpracy we wspólnej UE. Chcę również powiedzieć, że nie mają Państwo żadnego powodu do wdzięczności. Największa tragedia naszego kontynentu – w 1939 roku, kiedy nazistowskie Niemcy napadły na Polskę, co przyniosło Polakom ogromne cierpienia: ale Polacy nigdy nie poddali się. Kiedyś powiedziałem, że jeżeli wolność Polski jest zagwarantowana, to nie musimy się martwić o wolność Europy. I odwrotnie: jeżeli wolność Polski jest zagrożona, to musimy się martwić o wolność Europy. To Polska w znacznym stopniu przyczyniła się do upadku Związku Radzieckiego i tym samym przyczyniła się w znacznym stopniu do wolności podzielonych wówczas jeszcze Niemiec. W moim przekonaniu, wiedzie prosta droga od „Solidarności” do zjednoczenia Niemiec, do wolności we wschodnich landach niemieckich. Za to chcielibyśmy Polsce serdecznie podziękować - mówił Joschka Fischer.

Szef niemieckiej dyplomacji podkreślił również, że po II wojnie światowej wolność w Europie opierała się na dwóch podstawowych elementach (filarach). 

Pierwszy, to stosunki transatlantyckie, z USA. Jestem przekonany, że bez decyzji USA o pozostaniu po 1945 r. w Europie nie uzyskalibyśmy wolności dla zachodniej części Europy, ani ta wolność w tej części kontynentu dziś nie byłaby możliwa. Drugi, to przekonanie, że musimy się spotkać w Unii Europejskiej. Wspólna Europa nigdy nie będzie tworem doskonałym, o jednej strukturze. Jestem przekonany, że Polacy zawsze pozostaną Polakami, tak jak Niemcy zawsze pozostaną Niemcami ze wszystkimi plusami, minusami, charakterystycznymi cechami. To dotyczy także mieszkańców Luksemburga, Francuzów, Litwinów... Dobrze, że tak jest. To stanowi o bogactwie kulturowym Europy. Jednocześnie powinniśmy dążyć również do tego, by się zbliżać w prowadzeniu wspólnej polityki. Będziemy mieli wspólną politykę obronną, wspólny rynek. Na tym polega przyszłość Europy: różnorodność, szacunek dla mniejszości i jednocześnie coraz ściślejsza współpraca w dziedzinie gospodarki. Można sobie zadać pytanie, dlaczego UE jest tak wspaniałomyślna, dlaczego chce inwestować i dawać ogromne pieniądze, wspierać rolnictwo, budować infrastrukturę. Sytuacja w Polsce, jak myślę, jest podobna pod tym względem do niemieckiej: nieufność wyborców co do wspaniałomyślności czy bezinteresowności polityków rzeczywiście istnieje. Przyczyna jednak jest prozaiczna. To nie jest wspaniałomyślność, to po prostu egoizm. Poprzez to, że czynimy coś dobrego, również sobie samym pomagamy. Robimy coś wspólnie w Europie i wszystkim nam wychodzi to na dobre – tłumaczył szef niemieckiego MSZ. 

Apel prezydenta

I ponownie głos zabrał Aleksander Kwaśniewski, dziękując ministrowi Fischerowi za ważne słowa. 

„Raz jeszcze wyrażam naszą wdzięczność dla polityków RFN za wsparcie (…) Ufam, wierzę i proszę: 7 i 8 czerwca 2003 roku bierzemy udział w głosowaniu, a decyzja będzie dobrą nowiną dla Polski, dla Polaków, a w szczególności dla młodzieży. Europa jest gotowa na przyjęcie nowych państw. Europa mówi „tak” całej dziesiątce. Europa mówi to szczególne „tak” dla Polski. Ze względu na naszą historię, ale i na pozycję, którą zajmujemy – Polska to połowa ludności dziesiątki przystępującej, połowa PKB tych państw, to ważne położenie geograficzne i kraj, bez którego każde rozszerzenie UE byłoby niepełne (…) Argumentem bardzo istotnym, także tu w Kędzierzynie-Koźlu, gdzie bezrobocie wynosi blisko 15 procent, gdzie jest wiele niepokojów w firmach co do przyszłości, jest to, że wejście Polski do UE daje szansę na rozwój gospodarczy i społeczny Polski. Ta szansa jest udowodniona poprzez rozliczne ekspertyzy ekonomistów, którzy mówią, że wejście do Unii oznacza możliwość przyspieszenia rozwoju do 5 procent. Przypominam, że w tym roku liczymy na 3 procent, w zeszłym był 1 procent (…) Dlatego tu na Opolszczyźnie, tu w Kędzierzynie-Koźlu mówię: trzeba zagłosować, trzeba powiedzieć „Tak dla Polski”, „Tak dla Europy”, „Tak dla młodego pokolenia”, „Tak dla Opolszczyzny i tak dla Kędzierzyna-Koźla”. Wspólna Europa jest wielką ideą, ideą, gdzie Polacy będą mieli ważne, liczące się miejsce. 40-milionowa Polska jest oczekiwana w Europie, w której powinna zająć właściwe miejsce. Nie lękajmy się powiedzieć „Tak dla Polski”, „Tak dla Europy”, „Tak dla nas wszystkich” - mówił 28 maja 2003 roku podczas swej wizyty w Kędzierzynie-Koźlu Aleksander Kwaśniewski.

Po spotkaniu z mieszkańcami prezydent RP odbył bilateralne spotkanie z ministrem spraw zagranicznych Joschką Fischerem, a następnie spotkał się z samorządowcami.