3 i 4 listopada w Hotelu HUGO w Kędzierzynie-Koźlu samorządowcy rozmawiali o wyzwaniach stojących przed Opolszczyzną, wymieniali doświadczenia i poznawali założenia dokumentów, które będą wyznaczać kierunki rozwoju w kolejnych latach. Spotkanie było również okazją do wręczenia umów dotacyjnych dla wszystkich 71 gmin województwa.
Kędzierzyn-Koźle miejscem regionalnego dialogu
Spotkania Zarządu Województwa Opolskiego z przedstawicielami gmin i powiatów to cykliczna inicjatywa służąca bezpośredniej wymianie informacji, konsultowaniu problemów i budowaniu współpracy między samorządami różnych szczebli. Tym razem gospodarzem wydarzenia został Kędzierzyn-Koźle, a rozmowy odbywały się w Hotelu HUGO.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele samorządu województwa oraz gmin i powiatów całego regionu. Powiat Kędzierzyńsko-Kozielski reprezentował starosta Artur Maruszczak.
– Takie spotkania to zawsze dobra okazja do poznania perspektywy innych powiatów i gmin naszego regionu, zacieśnienia kontaktów osobistych i zastanowienia się, czy są płaszczyzny, na których możemy efektywniej działać wspólnie – podkreśla starosta Artur Maruszczak.
Możliwość organizacji tego rodzaju spotkania w Kędzierzynie-Koźlu ma również wymiar reprezentacyjny. Nasze miasto i powiat stały się miejscem rozmów przedstawicieli samorządów z całego województwa, a tym samym przestrzenią do podejmowania tematów ważnych nie tylko dla poszczególnych gmin, ale dla rozwoju całej Opolszczyzny. To także okazja do zaprezentowania lokalnego środowiska samorządowego jako aktywnego partnera regionalnej współpracy.
19,8 mln zł dla wszystkich gmin województwa
Pierwszy dzień spotkania rozpoczął się od wręczenia umów dotacyjnych w ramach Europejskiej Inicjatywy Społecznej. Marszałek Województwa Opolskiego Szymon Ogłaza przekazał dokumenty przedstawicielom samorządów. Wsparcie otrzymały wszystkie 71 gmin województwa opolskiego, które złożyły wnioski. Łączna wartość podpisanych umów wynosi 19,8 mln zł.
Europejska Inicjatywa Społeczna jest realizowana w ramach programu Fundusze Europejskie dla Opolskiego 2021–2027. Jej założeniem jest wspieranie niewielkich, oddolnych przedsięwzięć odpowiadających na potrzeby lokalnych społeczności. Nie są to zadania wybierane wyłącznie na podstawie decyzji administracyjnych. Gminy musiały najpierw rozpoznać potrzeby mieszkańców, zebrać ich propozycje, a następnie przeprowadzić wybór projektów w drodze głosowania z udziałem przedstawicieli lokalnych środowisk i władz samorządowych.
Dzięki temu wsparcie trafia na przedsięwzięcia wskazane przez mieszkańców, służące integracji, poprawie jakości wspólnej przestrzeni oraz rozwojowi społecznemu, kulturalnemu i środowiskowemu.
W przypadku Kędzierzyna-Koźla przyznany grant wynosi 500 tys. zł. Jak poinformowała prezydent miasta Sabina Nowosielska, mieszkańcy wskazali do realizacji budowę placu zabaw oraz renowację domu kultury.
Europejska Inicjatywa Społeczna obejmuje trzy obszary: Aglomerację Opolską, Subregion Południowy i Brzeski oraz Subregion Północny i Kędzierzyńsko-Strzelecki. Wysokość wsparcia zależy od obszaru i konkretnej gminy. W większości przypadków granty wynoszą do 250–265 tys. zł, natomiast wyższe kwoty przewidziano m.in. dla Opola, Nysy, Brzegu i Kędzierzyna-Koźla.
Bezpieczeństwo, woda i transport – wspólne zadania samorządów
W dalszej części pierwszego dnia omawiano zagadnienia związane z bieżącymi potrzebami samorządów oraz możliwościami współpracy przy realizacji zadań publicznych.
Jednym z tematów było wsparcie przedsięwzięć dotyczących gotowości cywilnej i bezpieczeństwa zasobów wodnych w ramach Funduszy Europejskich dla Opolskiego 2021–2027. To obszar szczególnie istotny dla regionu, który w ostatnich latach doświadczył poważnych zagrożeń powodziowych. Dla samorządów ważne jest nie tylko reagowanie na sytuacje kryzysowe, ale również rozwijanie zdolności do zapobiegania zagrożeniom i zabezpieczania lokalnej infrastruktury.
Przedstawiono również stan wdrażania programu FEO 2021–2027, planowane działania oraz praktyczne informacje dotyczące korzystania z dostępnych możliwości finansowania. W programie znalazły się ponadto zagadnienia związane z audytem krajobrazowym województwa oraz rolą organizacji pozarządowych we współpracy z samorządami.
Osobny blok poświęcono transportowi zbiorowemu. Rozmawiano o współpracy Samorządu Województwa Opolskiego z jednostkami samorządu terytorialnego przy realizacji ustawowych obowiązków związanych z organizacją transportu publicznego. To zagadnienie bezpośrednio wpływające na codzienne funkcjonowanie mieszkańców, szczególnie tych, którzy dojeżdżają do pracy, szkół, placówek medycznych i instytucji publicznych.
Demografia – jedno z najpoważniejszych wyzwań dla Opolszczyzny
Szczególnie ważnym punktem drugiego dnia obrad był wykład prof. dr. hab. Romualda Jończego z Uniwersytetu Opolskiego zatytułowany „Zostać, wyjechać, wrócić? Młodzi a przyszłość lokalnych społeczności województwa opolskiego”.
Już samo postawienie takiego pytania pokazuje skalę wyzwania, przed którym stoi region. Demografia nie jest bowiem wyłącznie kwestią liczby mieszkańców czy statystycznego starzenia się społeczeństwa. To jeden z czynników, od których zależy przyszłość lokalnych rynków pracy, szkół, przedsiębiorstw, usług publicznych oraz możliwości finansowych samorządów.
W przypadku województwa opolskiego szczególne znaczenie mają procesy migracyjne i decyzje młodych ludzi dotyczące miejsca nauki, pracy i życia. Odpływ młodych mieszkańców może oznaczać nie tylko zmniejszanie się liczby ludności, ale również utratę kompetencji, aktywności zawodowej i potencjału rozwojowego lokalnych społeczności. Z kolei stworzenie warunków sprzyjających pozostaniu lub powrotom może mieć istotne znaczenie dla przyszłości całego regionu.
Prof. Romuald Jończy od lat zajmuje się badaniem migracji, depopulacji oraz ich wpływu na rozwój społeczno-gospodarczy. Jest to więc zagadnienie, które podczas spotkania samorządowców zostało przedstawione z perspektywy badań naukowych i regionalnych uwarunkowań.
Znaczenie tej tematyki potwierdzają również dane publiczne. Urząd Statystyczny w Opolu opublikował w lipcu 2026 roku opracowanie „Sytuacja demograficzna województwa opolskiego w 2025 r.”, obejmujące między innymi strukturę ludności, ruch naturalny i migracje, z uwzględnieniem zróżnicowania sytuacji w poszczególnych powiatach i gminach.
Dla samorządów wnioski z analiz demograficznych powinny być punktem wyjścia do planowania usług publicznych i inwestycji. Inaczej bowiem należy projektować infrastrukturę, edukację, transport czy opiekę społeczną w regionie, w którym zmienia się liczba i struktura mieszkańców. Nie wystarczy reagować na obecne potrzeby – konieczne jest również przewidywanie zmian, które będą wpływać na lokalne społeczności w kolejnych latach.
Nowa strategia województwa i europejskie finansowanie po 2027 roku
Drugim ważnym zagadnieniem drugiego dnia obrad były przygotowania do opracowania nowej Strategii Rozwoju Województwa Opolskiego z perspektywą do 2035 roku. Przedstawiono założenia rozpoczynających się prac nad dokumentem, który będzie wyznaczał regionalne priorytety rozwojowe.
Dla gmin i powiatów strategia województwa ma znaczenie praktyczne. To właśnie w odniesieniu do regionalnych kierunków rozwoju planuje się przedsięwzięcia infrastrukturalne, społeczne i gospodarcze, a także poszukuje możliwości ich finansowania. Udział samorządów lokalnych w przygotowaniu dokumentu pozwala uwzględniać potrzeby różnych części województwa, nie tylko jego największych ośrodków.
Z tym zagadnieniem wiązała się kolejna prezentacja – dotycząca Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034. Jest to szczególnie istotny dokument w kontekście przyszłej perspektywy finansowej Unii Europejskiej.
Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR) ma określić, w jaki sposób Polska wykorzysta środki z nowego budżetu unijnego. Według propozycji Komisji Europejskiej Polska ma otrzymać ponad 123 mld euro. Nowy model programowania zakłada połączenie w jednym dokumencie instrumentów, które dotychczas funkcjonowały w odrębnych obszarach. Oprócz polityki spójności obejmą one między innymi Wspólną Politykę Rolną, Wspólną Politykę Rybołówstwa, Społeczny Fundusz Klimatyczny oraz instrumenty dotyczące migracji, zarządzania granicami i bezpieczeństwa.
Oznacza to, że przygotowywane obecnie rozwiązania będą miały wpływ na znacznie szerszy zakres działań niż tylko tradycyjne inwestycje infrastrukturalne. Przyszłe finansowanie może obejmować również kwestie gospodarcze, społeczne, środowiskowe, energetyczne i związane z odpornością państwa na zagrożenia.
Z punktu widzenia samorządów szczególnie ważne jest to, aby potrzeby lokalnych społeczności i regionalne priorytety zostały uwzględnione już na etapie przygotowywania dokumentów. Od przyjętych zasad, zakresu wsparcia i podziału środków będą zależały możliwości realizacji wielu przedsięwzięć po 2027 roku.
Warto podkreślić, że PPKR pozostaje na etapie przygotowań, a kwota ponad 123 mld euro jest propozycją Komisji Europejskiej, nie ostateczną alokacją zatwierdzoną dla Polski, ani tym bardziej dla województwa opolskiego.
Współpraca, która ma znaczenie dla przyszłości powiatu
Dwudniowe spotkanie w Kędzierzynie-Koźlu pokazało, jak wiele zagadnień łączy samorządy różnych szczebli. Od codziennych problemów mieszkańców, przez transport, bezpieczeństwo i lokalne inwestycje, po długofalowe wyzwania demograficzne oraz przygotowanie do nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej.
Dla Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego udział w takim forum to możliwość bezpośredniego poznania planów władz województwa, przedstawienia lokalnej perspektywy i nawiązywania relacji, które mogą ułatwiać współpracę przy przyszłych przedsięwzięciach.
Niemniej istotna jest możliwość wymiany doświadczeń z innymi powiatami i gminami. Wiele problemów, z którymi mierzą się samorządy, ma podobny charakter, dlatego wspólne poszukiwanie rozwiązań może być skuteczniejsze niż działania prowadzone w oderwaniu od siebie.
Kędzierzyn-Koźle przez dwa dni było miejscem tej rozmowy. Jej znaczenie wykracza poza sam program spotkania – dotyczy kierunków, w jakich będzie rozwijać się województwo opolskie, oraz warunków, w jakich swoje zadania będą realizować lokalne samorządy w nadchodzących latach.
Napisz komentarz
Komentarze