niedziela, 9 sierpnia 2026 00:02
Reklama
Reklama
Reklama

Na ulicy Tartacznej wióry leciały aż miło. Tak wyglądał stary tartak. ZDJĘCIA

Nieistniejący już tartak przy ulicy Tartacznej w Kędzierzynie (dawny Kandrzin) na osiedlu Pogorzelec był zakładem, którego początki działalności sięgają już XIX wieku. Pierwotnie funkcjonował jako tartak parowy „Brettmühle” produkujący deski i wyroby drewniane. Z tartakiem sąsiadowała też „Spirytusownia”.
Na ulicy Tartacznej wióry leciały aż miło. Tak wyglądał stary tartak. ZDJĘCIA
Fotografia przedstawia pracowników tartaku przy ul. Tartacznej. Zdjęcie datowane jest na lata 1930–1935 i dokumentuje fragment zaplecza przemysłowego dawnego Kędzierzyna. Za postaciami widoczny jest niewielki zbiornik wodny sąsiadujący bezpośrednio z tartakiem, znany przed II wojną światową jako staw Salingera, od nazwiska ówczesnego właściciela tartaku

Źródło: polska.org

Do tartaku oraz zbudowanego w 1855 roku tartacznego młyna parowego (Brattmühle), doprowadzono niewielką bocznicę kolejową. 

Na portalu Wachtyrz w tekście Piotra Zdanowicz można przeczytać, że tartak działał w tym miejscu nieprzerwanie przez 150 lat (do początku XXI wieku).

O dawnym przeznaczeniu tego miejsca przypomina już tylko nazwa ulicy Tartacznej oraz ruiny 150-letniego budynku zarządu firmy. W sąsiedztwie kędzierzyńskich terenów kolejowych funkcjonowało też kilka innych zakładów.

Tuż obok stacji powstał największy wówczas na Śląsku młyn parowy Schlesingera, gdzie po rozbudowie mieściła się też wytwórnia spirytusu i wytłoczek lnianych. Zespół efektownych budynków fabrycznych w dużej części dotrwał do naszych czasów, lecz pełni on obecnie rolę zajezdni autobusowej Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Kędzierzynie-Koźlu.  

Fotogaleria: (polska.org). 

Nieistniejące już zabudowania tartaku
Na pierwszym planie dach magazynu fabryki spirytusu i wytłoczek oleju lnianego. Na drugim tartak parowy „Brettmühle” produkujący surowe deski
Wytwórnia spirytusu i wytłoczek lnianych
Wytwórnia spirytusu i wytłoczek lnianych

Jeśli ten tekst był dla Ciebie wartościowy? Zasil nas kofeiną ☕ 😉

 

 


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Grzegorz Chudomięt 17.01.2026 17:45
W tej chwili nielegalne składowisko odpadów. Przez poprzednią kadencję rady gminy apelowawem do pani prezydent o ilikwidację tego składowiska. Niestety be, rezultatu. Pani prezydent chyba lubi takie nielegalne składowiska.

Ostatnie komentarze
Autor komentarza: stary_zgred Treść komentarza: Świetny artykuł, ale osobiście zacząłbym tak, uzupełniając niejako: Kędzierzyńskie Azoty powstały na przełomie lat 40/50 zeszłego wieku na kompletnej ruinie poniemieckich zakładów koncernu Interessen Gemeinschaft Farbenindustrie AG (pupularnie: IG Farben) w dzisiejszym Kędzierzynie-Koźlu (ów. niem.: Heydebreck O.S.; amer.: Blechhammer South) produkujących w czasie II Wojny Światowej głównie benzynę syntetyczną, materiały smarne, kauczuki syntetyczne, kwasy tłuszczowe, glicerynę i formaldehyd wykorzystywane w produkcji militarnej. Była to produkcja ówcześnie strategiczna dla Niemców szczególnie po utracie złóż naftowych w Rumunii. Zakłady te ulokowano właśnie tutaj, czyli w ówczesnych Wschodnich Niemczech jako terenie nieosiągalnym dla uderzeń dalekiego zasięgu drugiej strony konfliktu wojennego. Z tych samych powodów zakłady o podobnym profilu produkcji ulokowano po sąsiedzku – Oberschlesische Hydrierwerke Aktien Gesellschaft Blechhammer (ów. niem.: Blechhammer, amer.: Blechhammer North, obecnie pol.: Blachownia ) oraz Schaffgotsch Benzin Werke GmbH (ów. niem.: Odertal, obecnie pol.: Zdzieszowice). Ta produkcja to był jedynie epizod czasowy i tonażowy - nigdy nie osiągnięto tu założonych przez Niemców i tak nikłych zdolności produkcyjnych, gdyż układ sił zmienił się w momencie, w którym 15 Armia Powietrzna Stanów Zjednoczonych Ameryki uzyskała możliwość operowania z terenu Włoch omijając silną obronę przeciwlotniczą na terenie Niemiec z dotychczasowego kierunku hipotetycznego uderzenia z Wielkiej Brytanii. Od tego czasu zakłady te były systematycznie niszczone w formie intensywnych bombowych nalotów lotniczych, szczątkowo odbudowywane przez ówczesnych gospodarzy (Niemców) rękami niewolników, czyli jeńców wojennych a ostatecznie zniszczone. Nasze Azoty przyjęły największy ciężar uderzenia – trzynaście bombardowań, łącznie 4000t bomb. To były bardzo złe dni, również dla mieszkańców okolicznych wiosek, gdyż często zdarzyły się uchybienia celności bombardowań. Po zakończeniu działań wojennych pozostałości ówczesnych IG Farben (dzisiejsze Azoty) zostały kompletnie rozebrane i wywiezione przez Rosjan do ówczesnego Związku Radzieckiego. Został tu tylko gruz. Dzisiejsze Zakłady Azotowe Kędzierzyn, będące obecnie elementem Grupy Kapitałowej Azoty zbudowali od podstaw Polacy. Dla osób zainteresowanych szczególnie polecam klepnięcie w okienko frazy „wojna o benzynę”. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 21:16 Źródło komentarza: Zakłady Azotowe Kędzierzyn na starych fotografiach. Niektóre są niesamowite Autor komentarza: stary_zgred Treść komentarza: Potwierdzam i zgadzam się. Moim zdaniem najlepsza aranżacja kozielskiego Rynku, to stan z fontanną-muszlą, żywopłotami, drzewami, rozległymi nasadzeniami kwiatowymi i wolnostojącymi kwietnikami. Jest to tutaj na jednej z widokówek. Wcześniejszych aranżacji nie pamiętam. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 20:52 Źródło komentarza: Tak prezentowało się nasze miasto na kartkach pocztowych Autor komentarza: wieśniak z miasta Treść komentarza: Pięć pytań: 1) Kto kogo zmusił do zakupu czegokolwiek - przykłady? 2) Kto kogo okradł skoro już mowa o złodziejstwie - przykłady? 3) Dlaczego dzisiaj cena litra PB95 w detalu u naszego narodowego paliwowego czempiona wynosi 7,02PLN w Brzesku a w Polanicy – Zdrój 7,34PLN? 4) Gdzie można kupić Izerę (polski samochód osobowy)? 5) Kto jest wieśniakiem, a kto niedoukiem podstaw ekonomii? Z góry dziękuję. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 20:24 Źródło komentarza: Świerkot z karą blisko 12,5 mln zł od UOKiK. Spółka odwołała się do sądu Autor komentarza: tw Treść komentarza: No dzieciarnia dała czadu Data dodania komentarza: 8.08.2026, 19:58 Źródło komentarza: Zamiast tradycyjnego „Biegaj z Koziołkiem” postawili na dwa kółka! ZDJĘCIA Autor komentarza: Nina Treść komentarza: Przecież można od drugiej strony wejść bez bramy.. więc poco takie zamieszanie. Data dodania komentarza: 8.08.2026, 19:40 Źródło komentarza: Otworzył się zielony zakątek w sercu Kędzierzyna. ZDJĘCIA Autor komentarza: stary_zgred Treść komentarza: Marudne głupoty frustrata. W kozielskim parku ławek jest na tyle, że jeszcze nie zdarzyło mi się, aby nie było gdzie usiąść. Pokrzywy oczywiście są jako element ekosystemu, ale raczej w mikrej mniejszości, za to są nowe nasadzenia roślin niskopiennych – cały ten tydzień jeżdżą tam goście z paletopojemnikiem na pace i pompą spalinową, którzy podlewają te rośliny. Drzewa nie usychają, bo drzew się nie podlewa, co najwyżej walą się ze starości, bo mają po kilkaset lat, czyli więcej, niż ty komórek mózgowych, zdaje się. Nie marudź, ceń co jest, bo takie miejskie planty to luksus i ewenement i w dodatku bez biletowania (na razie?). Data dodania komentarza: 8.08.2026, 19:16 Źródło komentarza: Otworzył się zielony zakątek w sercu Kędzierzyna. ZDJĘCIA
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama Moja Gazetka - strona główna