piątek, 7 sierpnia 2026 16:39
Reklama
Reklama
Reklama

Po Banku Ludowym w Koźlu pozostały już tylko te zdjęcia

Ta międzywojenna instytucja oparta na formule Banku Ludowego działająca w Koźlu w latach 1903-1939, stanowiła centrum ruchu polskiego. Mało kto kojarzy jeszcze budynek, w którym mieściła się jego siedziba.
Po Banku Ludowym w Koźlu pozostały już tylko te zdjęcia
To zdjęcie pochodzi z 1974 roku. Róg ulic Targowej i Poniatowskiego. Po lewej Targowa 16, a dalej Poniatowskiego 12 i 10. Pierwsza kamienica z lewej to właśnie budynek polskiego Banku Ludowego w Koźlu, który działał jeszcze przed II wojną światową

Źródło: Fotopolska

Przy Banku Ludowym w Koźlu działały między innymi: Związek Młodzieży Polskiej na Śląsku Opolskim (od 1929 Związek Polskiej Młodzieży Katolickiej) i Górnośląskie Zjednoczenie Rolników (do 1930 Związek Kółek Rolniczych Górnego Śląska). Bank finansowo wspierał działalność gospodarczą i wszelkie formy pracy, polityczną, kulturalno-oświatową, wspomagał grupy młodzieżowe, kursy językowe, współfinansował wycieczki i pielgrzymki religijne do Polski. Dokumentacja i księgowość prowadzone byłe po polsku, natomiast korespondencja z władzami po niemiecku. Bank wydawał swoją własną gazetę – „Katolik”, a od 1924 „Nowiny Codzienne”. 

Liczba członków wahała się od 937 (w lipcu 1922), przez 658 w 1926 i 902 w 1930. Lata 30 XX w. przyniosły stopniowy spadek, bilans ubytków, najczęściej wskutek rezygnacji z członkostwa, znacznie przewyższał coraz rzadsze akcesy – pod koniec 1938 roku było 509 członków, ale już w dniu 1 września 1939 zaledwie 425. 

Siła finansowa Banku Ludowego z biegiem lat raczej słabła. Wobec ograniczonej wypłacalności pożyczkobiorców, z reguły drobnych rolników, chronionych dodatkowo przez niemieckie rozporządzenia o oddłużaniu rolnictwa, pożyczek udzielano niewysokich (do 300 marek) i w coraz mniejszych ilościach. Wkłady oszczędnościowe z ponad 250 tys. reichsmarek w 1931 roku obniżyły się do niespełna 160 tys. w 1938, a w ostatnich miesiącach przed wybuchem wojny miało miejsce masowe wycofanie depozytów. 

Siedziba banku znajdowała się w Kosel na ówczesnej Königstraße 19. Przejściowo kozielski Bank Ludowy otworzył także swoją filię w Głogówku, która działała w okresie od 1926 do 1931 roku, a następnie usamodzielniła się. Nie powiodły się próby otwarcia filii w Cisku. 

Jego prezesi to: Michał Fabrowski (do lipca 1922); Jan Walenty Pichali (1922-1931); Józef Galia (1931-1939). Ponadto w Zarządzie Banku uczestniczyli: Józef Drost i Ignacy Dziemba (lata 20.), Franciszek Gambor (od 1933) i Józef Planetorz (1933-1939). W Radzie Nadzorczej zasiadali między innymi: Teodor Gadziński z Opola, Piotr Jasiulek, Karol Wolny, Jan Witt, Józef Zganiacz, Franciszek Troll, Alojzy Próba, Jacek Juliusz i Alojzy Gabor.

Po wojnie tradycje Banku Ludowego kontynuował Bank Spółdzielczy, który do dziś działa na kozielskim rynku. 

Opuszczony budynek polskiego Banku Ludowego w Koźlu. Zdjęcie zostało wykonane w 1975 roku
Źródło: Fotopolska

Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

koziel 15.06.2026 12:02
Była to chyba druga siedziba Banku Ludowego w Koźlu. Pierwsza mieściła się w jednej z kamienic na samym rynku kozielskim.

sierota po PiS 12.06.2026 20:49
Czy znana rodzina powstańców śląskich ma coś wspólnego z członkiem zarządu banku Józef Planetorz (1933-1939) ? W latach 33-39 gdy u władzy była jedyna Partia, a III Rzeszą zarządzał wiedeński akwarelista, każde eksponowane stanowisko wiązało się z obowiązkiem członkostwa w jedynie słusznej Partii NSDAP. Jak w takim razie to pogodzić? Wy tu jesteście bardzo oczytani, podpowiedzcie coś?

Amen 13.06.2026 15:56
W pierwszym zdaniu sieroto pisze: Ta międzywojenna instytucja oparta na formule Banku Ludowego działająca w Koźlu w latach 1903-1939, stanowiła centrum ruchu polskiego.

Roman 15.06.2026 07:17
Nie pisze a jest napisane.

koz 15.06.2026 11:55
Tak, ma coś wspólnego, on właśnie był tym powstańcem i przewodniczącym Związku Polaków w Niemczech na terenie powiatu kozielskiego.

Ostatnie komentarze
Autor komentarza: Ślonski synek Treść komentarza: Fajna ta historia i porównania... tak prąd był dostępny przed wojną nawet na wsiach. Dziadek miał 4 konie, oborę krów i chlew pełen świń, studnią i kołem jak w Polsce by tego nie napoił. Dopiero Gierek doprowadził prąd pod strzechy i dopiero Gierek zrobił Polskę murowaną ale na potrzeby narodowe historia jest opowiadana inaczej. Data dodania komentarza: 7.08.2026, 14:41 Źródło komentarza: Wojenne wątki na archiwalnych zdjęciach naszego miasta Autor komentarza: wieśniak z miasta Treść komentarza: Znaczy jak, firmy chce się karać za optymalizację sprzedaży i rozwoju sieci dystrybucji w skali kraju a rolnik ma pretensje, że nie mógł kupić traktora w Olsztynie, zamiast kilka kilometrów od swojego gospodarstwa? Niektórzy chyba zapomnieli stare czasy – brak wszystkiego, a szczególnie sznurka do snopowiązałek oraz jeden kombajn w lokalnym Kółku Rolniczym na całą wioskę. Nie dogodzisz, panie. Data dodania komentarza: 7.08.2026, 14:37 Źródło komentarza: Świerkot z karą blisko 12,5 mln zł od UOKiK. Spółka odwołała się do sądu Autor komentarza: Xyz Treść komentarza: Rozumiem, że jak zaprasza się swoją psapsi i wyjątkowo przeprowadza się z nią rozmowę to za free? Czy kolejny raz w roku poszła kasa i przez to inni autorzy nie mogli się pojawić? Data dodania komentarza: 7.08.2026, 11:55 Źródło komentarza: Literatura znów wypłynęła na Odrę. Ewa Kassala gościem „Płynnego Czytania”. ZDJĘCIA Autor komentarza: bundesblatt Treść komentarza: Polski już nie ma i dlatego nie piszesz po Polsku? ojej! Data dodania komentarza: 7.08.2026, 11:09 Źródło komentarza: Wojenne wątki na archiwalnych zdjęciach naszego miasta R Autor komentarza: Rychu, taki lepszy Ryszard. Treść komentarza: Jakie to wszystko było piękne, nie należało do nikogo a do Państwa Polskiego czyli WAS moi drodzy. My w PiS daliśmy Polakom wszystko, wszystko daliśmy, a nikt nigdy nic sobie nie wziął. A dowodem jest, że wszyscy jesteśmy na wolności, w Polsce i na świecie. To dzięki nam Polska wstała z kolan, by znów niedawno narzucić wam nadludzkie jarzmo i chomąto. Ludu pracujący, inteligencjo podnieście głowy Jarosław walczy o Partię, dyszy w ten upał w połówce bliźniaka sam na polu walki. Brutus wbija mu nóż, zdrajcy wszędzie chcą Polskę wam zabrać. My w PiS bardzo pragniemy by Polska wyglądała znów jak na tych wspaniałych pocztówkach będących świadectwem i dowodem siły oraz potęgi tamtej Ojczyzny. Oddajcie nam OJCZYZNĘ !!! Nam się należy Polska !!! Data dodania komentarza: 6.08.2026, 20:40 Źródło komentarza: Tak prezentowało się nasze miasto na kartkach pocztowych Autor komentarza: Koźlanin Treść komentarza: Widać czeka już niezadługo powtórka z .... Rząd podpisał jak 2016 umowę Polsko-Ukraińską Monitor Polski 2019 poz.50 , następnie podobną w lipcu 2024 i teraz Polsko-Niemiecką z 29 lipca b.r. niestety Polskiej wersji brak w celu nie informowania Narodu Polskiego ojej treści ale jest niemieckojęzyczna wersja w internecie : Bundesgesetzblatt nr.157 teil II /2026 Polski już nie ma. Data dodania komentarza: 6.08.2026, 19:28 Źródło komentarza: Wojenne wątki na archiwalnych zdjęciach naszego miasta
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama Moja Gazetka - strona główna