Reklama
piątek, 12 czerwca 2026 21:31
Reklama Dental Clinic - baner reklamowy
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Po Banku Ludowym w Koźlu pozostały już tylko te zdjęcia

Ta międzywojenna instytucja oparta na formule Banku Ludowego działająca w Koźlu w latach 1903-1939, stanowiła centrum ruchu polskiego. Mało kto kojarzy jeszcze budynek, w którym mieściła się jego siedziba.
Po Banku Ludowym w Koźlu pozostały już tylko te zdjęcia
To zdjęcie pochodzi z 1974 roku. Róg ulic Targowej i Poniatowskiego. Po lewej Targowa 16, a dalej Poniatowskiego 12 i 10. Pierwsza kamienica z lewej to właśnie budynek polskiego Banku Ludowego w Koźlu, który działał jeszcze przed II wojną światową

Źródło: Fotopolska

Przy Banku Ludowym w Koźlu działały między innymi: Związek Młodzieży Polskiej na Śląsku Opolskim (od 1929 Związek Polskiej Młodzieży Katolickiej) i Górnośląskie Zjednoczenie Rolników (do 1930 Związek Kółek Rolniczych Górnego Śląska). Bank finansowo wspierał działalność gospodarczą i wszelkie formy pracy, polityczną, kulturalno-oświatową, wspomagał grupy młodzieżowe, kursy językowe, współfinansował wycieczki i pielgrzymki religijne do Polski. Dokumentacja i księgowość prowadzone byłe po polsku, natomiast korespondencja z władzami po niemiecku. Bank wydawał swoją własną gazetę – „Katolik”, a od 1924 „Nowiny Codzienne”. 

Liczba członków wahała się od 937 (w lipcu 1922), przez 658 w 1926 i 902 w 1930. Lata 30 XX w. przyniosły stopniowy spadek, bilans ubytków, najczęściej wskutek rezygnacji z członkostwa, znacznie przewyższał coraz rzadsze akcesy – pod koniec 1938 roku było 509 członków, ale już w dniu 1 września 1939 zaledwie 425. 

Siła finansowa Banku Ludowego z biegiem lat raczej słabła. Wobec ograniczonej wypłacalności pożyczkobiorców, z reguły drobnych rolników, chronionych dodatkowo przez niemieckie rozporządzenia o oddłużaniu rolnictwa, pożyczek udzielano niewysokich (do 300 marek) i w coraz mniejszych ilościach. Wkłady oszczędnościowe z ponad 250 tys. reichsmarek w 1931 roku obniżyły się do niespełna 160 tys. w 1938, a w ostatnich miesiącach przed wybuchem wojny miało miejsce masowe wycofanie depozytów. 

Siedziba banku znajdowała się w Kosel na ówczesnej Königstraße 19. Przejściowo kozielski Bank Ludowy otworzył także swoją filię w Głogówku, która działała w okresie od 1926 do 1931 roku, a następnie usamodzielniła się. Nie powiodły się próby otwarcia filii w Cisku. 

Jego prezesi to: Michał Fabrowski (do lipca 1922); Jan Walenty Pichali (1922-1931); Józef Galia (1931-1939). Ponadto w Zarządzie Banku uczestniczyli: Józef Drost i Ignacy Dziemba (lata 20.), Franciszek Gambor (od 1933) i Józef Planetorz (1933-1939). W Radzie Nadzorczej zasiadali między innymi: Teodor Gadziński z Opola, Piotr Jasiulek, Karol Wolny, Jan Witt, Józef Zganiacz, Franciszek Troll, Alojzy Próba, Jacek Juliusz i Alojzy Gabor.

Po wojnie tradycje Banku Ludowego kontynuował Bank Spółdzielczy, który do dziś działa na kozielskim rynku. 

Opuszczony budynek polskiego Banku Ludowego w Koźlu. Zdjęcie zostało wykonane w 1975 roku
Źródło: Fotopolska

Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

sierota po PiS 12.06.2026 20:49
Czy znana rodzina powstańców śląskich ma coś wspólnego z członkiem zarządu banku Józef Planetorz (1933-1939) ? W latach 33-39 gdy u władzy była jedyna Partia, a III Rzeszą zarządzał wiedeński akwarelista, każde eksponowane stanowisko wiązało się z obowiązkiem członkostwa w jedynie słusznej Partii NSDAP. Jak w takim razie to pogodzić? Wy tu jesteście bardzo oczytani, podpowiedzcie coś?

Ostatnie komentarze
Autor komentarza: mądry i oczytany Treść komentarza: A kto za to ma zapłacić, ja się nie zgadzam!!! No jak jestem PEWIEN, że tu tylko ja płacę podatki, a 50% polactwa wrzeszczy tylko DAJ DAJ DAJ mi... a goń się ! Data dodania komentarza: 12.06.2026, 20:52 Źródło komentarza: Skwer w Kłodnicy rozkwitnie dzięki Szwajcarom. ZDJĘCIA Autor komentarza: sierota po PiS Treść komentarza: Czy znana rodzina powstańców śląskich ma coś wspólnego z członkiem zarządu banku Józef Planetorz (1933-1939) ? W latach 33-39 gdy u władzy była jedyna Partia, a III Rzeszą zarządzał wiedeński akwarelista, każde eksponowane stanowisko wiązało się z obowiązkiem członkostwa w jedynie słusznej Partii NSDAP. Jak w takim razie to pogodzić? Wy tu jesteście bardzo oczytani, podpowiedzcie coś? Data dodania komentarza: 12.06.2026, 20:49 Źródło komentarza: Po Banku Ludowym w Koźlu pozostały już tylko te zdjęcia Autor komentarza: szewc Treść komentarza: Zwracam uwagę na obuwie tych co przyszli na otwarcie. Widać wyraźnie, kto ma ze sportem do czynienia. Data dodania komentarza: 12.06.2026, 20:00 Źródło komentarza: Boisko w Blachowni po modernizacji. „To jakościowy skok dla klubów” Autor komentarza: Grysik Treść komentarza: A może elewacje w chomika pomalować? Data dodania komentarza: 12.06.2026, 19:48 Źródło komentarza: 20 lat temu reaktywowali Chemika. Przypominamy, jak wszystko się zaczęło Autor komentarza: wiceuder Treść komentarza: Pięknie będzie posiedzieć sobie przy ulicy i patrzeć na KOFAMĘ. Koszenie trawy tam też jest wyjątkowe. Cała skoszona trawa zostaje na ziemi i pleśnieje jako siano. Data dodania komentarza: 12.06.2026, 19:45 Źródło komentarza: Skwer w Kłodnicy rozkwitnie dzięki Szwajcarom. ZDJĘCIA Autor komentarza: Jasnowidz Treść komentarza: Właśnie wchodzi w życie pakt migracyjny tak wyczekiwany przez mieszkańców naszego miasta. Uprasza się wykształconych i nowoczesnych mieszkańców którzy bojkotowali referendum o podawanie adresów pod które kierować tak wyczekiwanych lekarzy i inżynierów celem ubogacenia. Serdecznie pozdrawiam rozumnych. Data dodania komentarza: 12.06.2026, 19:15 Źródło komentarza: Boisko w Blachowni po modernizacji. „To jakościowy skok dla klubów”
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama Moja Gazetka - strona główna