wtorek, 22 września 2026 15:24
Reklama Dental Clinic - baner reklamowy
Reklama
Reklama
Reklama

Po Banku Ludowym w Koźlu pozostały już tylko te zdjęcia

Ta międzywojenna instytucja oparta na formule Banku Ludowego działająca w Koźlu w latach 1903-1939, stanowiła centrum ruchu polskiego. Mało kto kojarzy jeszcze budynek, w którym mieściła się jego siedziba.
Po Banku Ludowym w Koźlu pozostały już tylko te zdjęcia
To zdjęcie pochodzi z 1974 roku. Róg ulic Targowej i Poniatowskiego. Po lewej Targowa 16, a dalej Poniatowskiego 12 i 10. Pierwsza kamienica z lewej to właśnie budynek polskiego Banku Ludowego w Koźlu, który działał jeszcze przed II wojną światową

Źródło: Fotopolska

Przy Banku Ludowym w Koźlu działały między innymi: Związek Młodzieży Polskiej na Śląsku Opolskim (od 1929 Związek Polskiej Młodzieży Katolickiej) i Górnośląskie Zjednoczenie Rolników (do 1930 Związek Kółek Rolniczych Górnego Śląska). Bank finansowo wspierał działalność gospodarczą i wszelkie formy pracy, polityczną, kulturalno-oświatową, wspomagał grupy młodzieżowe, kursy językowe, współfinansował wycieczki i pielgrzymki religijne do Polski. Dokumentacja i księgowość prowadzone byłe po polsku, natomiast korespondencja z władzami po niemiecku. Bank wydawał swoją własną gazetę – „Katolik”, a od 1924 „Nowiny Codzienne”. 

Liczba członków wahała się od 937 (w lipcu 1922), przez 658 w 1926 i 902 w 1930. Lata 30 XX w. przyniosły stopniowy spadek, bilans ubytków, najczęściej wskutek rezygnacji z członkostwa, znacznie przewyższał coraz rzadsze akcesy – pod koniec 1938 roku było 509 członków, ale już w dniu 1 września 1939 zaledwie 425. 

Siła finansowa Banku Ludowego z biegiem lat raczej słabła. Wobec ograniczonej wypłacalności pożyczkobiorców, z reguły drobnych rolników, chronionych dodatkowo przez niemieckie rozporządzenia o oddłużaniu rolnictwa, pożyczek udzielano niewysokich (do 300 marek) i w coraz mniejszych ilościach. Wkłady oszczędnościowe z ponad 250 tys. reichsmarek w 1931 roku obniżyły się do niespełna 160 tys. w 1938, a w ostatnich miesiącach przed wybuchem wojny miało miejsce masowe wycofanie depozytów. 

Siedziba banku znajdowała się w Kosel na ówczesnej Königstraße 19. Przejściowo kozielski Bank Ludowy otworzył także swoją filię w Głogówku, która działała w okresie od 1926 do 1931 roku, a następnie usamodzielniła się. Nie powiodły się próby otwarcia filii w Cisku. 

Jego prezesi to: Michał Fabrowski (do lipca 1922); Jan Walenty Pichali (1922-1931); Józef Galia (1931-1939). Ponadto w Zarządzie Banku uczestniczyli: Józef Drost i Ignacy Dziemba (lata 20.), Franciszek Gambor (od 1933) i Józef Planetorz (1933-1939). W Radzie Nadzorczej zasiadali między innymi: Teodor Gadziński z Opola, Piotr Jasiulek, Karol Wolny, Jan Witt, Józef Zganiacz, Franciszek Troll, Alojzy Próba, Jacek Juliusz i Alojzy Gabor.

Po wojnie tradycje Banku Ludowego kontynuował Bank Spółdzielczy, który do dziś działa na kozielskim rynku. 

Opuszczony budynek polskiego Banku Ludowego w Koźlu. Zdjęcie zostało wykonane w 1975 roku
Źródło: Fotopolska

Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

koziel 15.06.2026 12:02
Była to chyba druga siedziba Banku Ludowego w Koźlu. Pierwsza mieściła się w jednej z kamienic na samym rynku kozielskim.

sierota po PiS 12.06.2026 20:49
Czy znana rodzina powstańców śląskich ma coś wspólnego z członkiem zarządu banku Józef Planetorz (1933-1939) ? W latach 33-39 gdy u władzy była jedyna Partia, a III Rzeszą zarządzał wiedeński akwarelista, każde eksponowane stanowisko wiązało się z obowiązkiem członkostwa w jedynie słusznej Partii NSDAP. Jak w takim razie to pogodzić? Wy tu jesteście bardzo oczytani, podpowiedzcie coś?

Amen 13.06.2026 15:56
W pierwszym zdaniu sieroto pisze: Ta międzywojenna instytucja oparta na formule Banku Ludowego działająca w Koźlu w latach 1903-1939, stanowiła centrum ruchu polskiego.

Roman 15.06.2026 07:17
Nie pisze a jest napisane.

koz 15.06.2026 11:55
Tak, ma coś wspólnego, on właśnie był tym powstańcem i przewodniczącym Związku Polaków w Niemczech na terenie powiatu kozielskiego.

Ostatnie komentarze
Autor komentarza: Burak Cukrowy Treść komentarza: Ta niepolska cukrownia ma gdzieś polskich obywateli, i nawet 1 listopada przyjmuje dostawy, choć wtedy ruch ciężarówek zakazany jest przepisami. Ustawodawcy wpisali buraka jako towar szybko psujący się, jakby po tygodniach leżakowania na polu miałby się zepsuć w jeden dzień. Lobby niemieckie działa prężnie. Data dodania komentarza: 22.09.2026, 13:11 Źródło komentarza: Rusza przebudowa DK45 w Ciężkowicach. Kierowcy będą poruszać się wahadłowo Autor komentarza: zkk Treść komentarza: W koronie Zaksy błyszczy gwiazda ..... Śpiewamy!! Data dodania komentarza: 22.09.2026, 11:33 Źródło komentarza: Zostawimy krew, pot i łzy na boisku. ZDJĘCIA Autor komentarza: ludzka głupota Treść komentarza: jedno jest pewnie - przeszli, a czy się pomodlili - szczerze wątpię ! na śląski obiad zawsze Polak znajdzie miejsce Data dodania komentarza: 22.09.2026, 10:35 Źródło komentarza: 23 kilometry śladem powstańców. Patriotyczny Kędzierzyn-Koźle dotarł na Górę św. Anny. ZDJĘCIA Autor komentarza: Ślonski synek Treść komentarza: Polską, hahaha, zobaczy szyldy. Data dodania komentarza: 22.09.2026, 10:32 Źródło komentarza: Rusza przebudowa DK45 w Ciężkowicach. Kierowcy będą poruszać się wahadłowo Autor komentarza: lokals Treść komentarza: TO nie jest polska cukrownia... niemiecka ! :) Data dodania komentarza: 22.09.2026, 10:22 Źródło komentarza: Rusza przebudowa DK45 w Ciężkowicach. Kierowcy będą poruszać się wahadłowo Autor komentarza: Realista Treść komentarza: Jak najprościej doprowadzić do bankructwa polską cukrownię??? Zrobić jej modernizację drogi w czasie rozpoczęcia kampanii buraczanej 😂🤣😂 Ciekawe gdzie w tym czasie będą parkowały tiry z burakami 😭😭 Data dodania komentarza: 22.09.2026, 08:37 Źródło komentarza: Rusza przebudowa DK45 w Ciężkowicach. Kierowcy będą poruszać się wahadłowo
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama Moja Gazetka - strona główna