Rodzice Jakuba cały czas uważają, że ich syn jest niewinny i nie mógł dokonać zbrodni. Obrońca Jakuba, adwokat Tomasz Sak, po zapoznaniu się z aktami sprawy podtrzymuje wcześniejsze stanowisko: materiał dowodowy nadal wywołuje wątpliwości, a do pełnego odtworzenia wydarzeń z 28 sierpnia potrzebne są kolejne monitoringi i przesłuchania świadków.
Matka: stan syna się pogorszył
Skarga na warunki w jakich Jakub przebywa w areszcie została sporządzona 9 listopada i skierowana do Dyrektora Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie. Do wiadomości otrzymali ją również dyrektor Aresztu Śledczego w Opolu oraz Prokuratura Okręgowa w Opolu. Z dokumentów przekazanych naszej redakcji wynika, że matka kierowała pisma również do innych instytucji, w tym Rzecznika Praw Obywatelskich.
Do skargi dołączyła m.in. kopię dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia syna, kopię tzw. talonu na rzeczy, zgody na widzenie i kontakt telefoniczny oraz potwierdzenia wcześniejszych wniosków. Najpoważniejszy zarzut dotyczy opieki psychiatrycznej. Matka Jakuba wskazuje, że syn od dłuższego czasu pozostaje pod opieką specjalistów i wymaga leczenia farmakologicznego. Twierdzi, że już w chwili jego zatrzymania przekazała funkcjonariuszom dokumentację medyczną, historię choroby oraz informacje dotyczące przyjmowanych leków.
W skardze pisze, że podczas widzenia 6 listopada zauważyła u syna zachowania, których wcześniej u niego nie obserwowała. W jej ocenie po ponad dwóch miesiącach izolacji jego stan psychiczny był wyraźnie gorszy niż przed zatrzymaniem. Kobieta podkreśla, że przed aresztowaniem Jakub, mimo problemów zdrowotnych, funkcjonował na co dzień, komunikował się z otoczeniem i pozostawał pod opieką specjalistów.
To ocena matki, a nie niezależna opinia lekarska. W skardze domaga się jednak pilnej kontroli warunków pobytu syna, zapewnienia mu odpowiedniej opieki psychiatrycznej, a w razie potrzeby przeniesienia do specjalistycznej placówki.
Kiedy śledczy dowiedzieli się o leczeniu?
Wątek dokumentacji medycznej ma znaczenie nie tylko dla warunków pobytu w areszcie, ale również dla oceny pierwszych czynności procesowych. Prokuratura Okręgowa w Opolu poinformowała nas, że prokurator uzyskał informację o leczeniu psychiatrycznym Jakuba podczas wstępnej fazy jego przesłuchania 2 września.
Jak przekazał prokurator Stanisław Bar, na podstawie tej informacji oraz spostrzeżeń poczynionych podczas przesłuchania, bezpośrednio po zakończeniu czynności i jeszcze przed sporządzeniem wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania prokurator wystąpił do prezesa Sądu Okręgowego w Opolu o wyznaczenie podejrzanemu obrońcy z urzędu. Na posiedzeniu dotyczącym tymczasowego aresztowania 3 września wyznaczony obrońca z urzędu już uczestniczył. Prokuratura zaznacza jednocześnie, że art. 301 kodeksu postępowania karnego dopuszcza przesłuchanie podejrzanego bez udziału obrońcy, również w sytuacji, gdy obrońca został już ustanowiony. To stanowisko jest istotne w kontekście pojawiających się wcześniej publicznych zarzutów, według których brak obrońcy przy pierwszym przesłuchaniu miałby automatycznie podważać legalność całej czynności.
Dokumentacja była od początku w rękach śledczych
Do tej kwestii odniósł się również obecny obrońca Jakuba. Adwokat Tomasz Sak, partner zarządzający kancelarii Sak, Tuński i Partnerzy, były sędzia i były Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Opolu, po zapoznaniu się z aktami sprawy potwierdza, że dokumentacja dotycząca leczenia psychiatrycznego znajdowała się w posiadaniu organów ścigania od początku postępowania. - Dokumentacja medyczna od samego początku śledztwa pozostawała w posiadaniu organów ścigania - przekazał.
To potwierdza zasadniczą część relacji rodziny, że informacje o stanie zdrowia Jakuba były śledczym znane już na początku sprawy. Nie przesądza jednak, kiedy konkretnie dokumentacja trafiła do prokuratora prowadzącego przesłuchanie ani kiedy zapoznał się on z jej treścią. Prokuratura wskazuje bowiem, że sam prokurator uzyskał informację o leczeniu podczas przesłuchania 2 września.
Co z pierwszym przyznaniem się do winy?
Ten fragment postępowania pozostaje jednym z najważniejszych punktów spornych. Rodzina twierdzi, że Jakub podczas pobytu w areszcie miał powiedzieć ojcu, że początkowo przyznał się do zabójstwa, ponieważ przez długi czas przekonywano go, że to właśnie on dopuścił się zbrodni. Według relacji ojca Jakub miał powiedzieć: „Zacząłem wierzyć, że to zrobiłem”. Prokuratura wskazuje, że ostatecznej oceny wyjaśnień złożonych przez Jakuba 2 września dokona sąd, jeśli sprawa zostanie skierowana do rozpoznania. Jak podkreśla rzecznik Prokuratury Okręgowej, procedura karna nie pozwala wykorzystywać wyjaśnień uzyskanych m.in. z użyciem przemocy, groźby bezprawnej albo w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi. Co istotne, przesłuchanie Jakuba z 2 września było rejestrowane audiowizualnie. Zdaniem prokuratury nagranie może mieć istotne znaczenie dla późniejszej oceny tego, czy podczas składania wyjaśnień zachowane były warunki swobody wypowiedzi.
Tomasz Sak nie chce obecnie przesądzać, jakie znaczenie dla linii obrony będzie miał stan psychiczny Jakuba podczas pierwszego przesłuchania. - Wątpliwości w sprawie wywołuje stan psychiczny Jakuba. Ocena tego elementu śledztwa nastąpi jednak dopiero we właściwym etapie postępowania i aktualnie nie chcę ujawniać strategii w tym zakresie - mówi.
Jednocześnie obrońca nie podziela bardzo daleko idących publicznych ocen, według których samo ustanowienie obrońcy miało nastąpić w sposób wadliwy. - Sam fakt ustanowienia obrońcy nie wywołuje żadnych wątpliwości - podkreśla. Jak dodaje, obecnie nie jest również właściwy moment na publiczną ocenę prawidłowości wszystkich czynności śledztwa.
Dwa miesiące bez własnych ubrań?
Druga część skargi matki dotyczy warunków bytowych. Kobieta twierdzi, że przez około dwa miesiące syn nie miał dostępu do własnej odzieży na zmianę, właściwego obuwia oraz podstawowych środków higienicznych.
Jak opisuje w skardze, Jakub miał poprosić o możliwość otrzymania paczki odzieżowej jeszcze pod koniec września. Zgodę na przekazanie rzeczy - tzw. talon - matka miała otrzymać dopiero w październiku. Paczka z odzieżą została, jak twierdzi, dostarczona do aresztu 25 października. Podczas widzenia 6 listopada miała jednak zauważyć, że syn nadal ma na sobie ubrania, które – według jej relacji – otrzymał na początku pobytu w areszcie.
Rodzina już wcześniej mówiła naszej redakcji, że Jakub miał prać swoje rzeczy ręcznie. Ojciec opowiadał natomiast, że podczas widzenia chciał przekazać synowi własne skarpety, ale procedury na to nie pozwoliły. Matka uważa tę sytuację za poniżającą i domaga się jej wyjaśnienia.
Kolejna część skargi dotyczy kontaktu Jakuba z najbliższymi. Ojciec spotkał się z synem 18 października. Matka na pierwsze widzenie czekała dłużej - doszło do niego 6 listopada. Z dokumentów wynika, że wcześniej składała wnioski zarówno o widzenie, jak i możliwość kontaktu telefonicznego. Twierdzi, że przez długi czas syn nie dzwonił do rodziny. Podczas spotkania miał powiedzieć jej, że nie wiedział, w jakie dni może kontaktować się z bliskimi i nie potrafił obsługiwać aparatu znajdującego się w areszcie. Matka uważa, że długotrwała izolacja od rodziny mogła dodatkowo negatywnie wpływać na jego stan psychiczny.
Wątpliwości pozostają
Równolegle do działań matki trwa praca obrony. Tomasz Sak zapoznał się już z aktami sprawy. Zapytaliśmy go, czy po ich analizie nadal podtrzymuje wcześniejsze stanowisko, że zgromadzony materiał nie jest dla niego jednoznaczny.
- Tak, podtrzymuję twierdzenie, iż materiał dowodowy powoduje pewne wątpliwości, które aktualnie staram się wyjaśnić, składając odpowiednie wnioski dowodowe - odpowiada. Jednym z najważniejszych kierunków działań obrony pozostaje odtworzenie dokładnej trasy Jakuba 28 sierpnia.
- W mojej ocenie zachodzi konieczność uzupełnienia zapisów monitoringów i w tym zakresie złożyłem stosowne wnioski dowodowe - informuje Tomasz Sak. Jak dodaje, potrzebne są również kolejne przesłuchania świadków.
- Jeśli uda się uzyskać dodatkowe monitoringi, wiedza o całej trasie Jakuba będzie mogła być poszerzona. Poza tym zachodzi jeszcze konieczność przesłuchania dodatkowych świadków, co jest istotne, aby rozwiać pojawiające się wątpliwości - mówi.
To szczególnie istotne w kontekście chronologii z 28 sierpnia, którą przez ostatnie tygodnie odtwarzała również rodzina.
Rodzice twierdzą, że Jakub poruszał się tego dnia pieszo pomiędzy Koźlem Port a Kędzierzynem, a zapisy kolejnych kamer pozwalają odtworzyć znaczną część jego trasy. Pisaliśmy o tym TUTAJ.
Wciąż pozostają jednak odcinki, które nie są objęte monitoringiem.
Co z bluzą pozostawioną w domu?
Osobnym wątkiem stała się bluza, którą - według matki - Jakub miał na sobie w dniu zabójstwa. Rodzina twierdzi, że ubranie nadal znajduje się w jej posiadaniu, nie było prane ani czyszczone, a mimo zgłoszenia nie zostało wcześniej zabrane przez śledczych. Do sprawy publicznie odniósł się również Zbigniew Stonoga, który pytał Prokuraturę Okręgową w Opolu, dlaczego bluza nie została zabezpieczona. Prokuratura odpowiada, że w toku śledztwa zabezpieczono już elementy garderoby należące do Jakuba, które były typowane jako noszone przez niego w dniach zarzucanych czynów. Ubrania poddano oględzinom i przekazano do badań biologicznych. W przypadku kolejnego elementu garderoby, o którym mówi rodzina, prokuratura prowadzi obecnie weryfikację.
Śledczy podkreślają, że konieczne jest uzyskanie formalnej relacji procesowej od osoby, która wiąże konkretną bluzę z dniem objętym zarzutami. Jak zaznacza prokuratura, sama aktywność w internecie lub publiczne twierdzenia nie zastępują zeznań złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej. Prokurator Stanisław Bar zwraca również uwagę, że sam brak śladów biologicznych ofiary na konkretnym przedmiocie nie oznacza jeszcze automatycznie, że ma on znaczenie dowodowe. Jak wyjaśnia, wśród rzeczy osobistych Jakuba z pewnością znajduje się wiele przedmiotów, na których nie ma materiału biologicznego należącego do ofiar, a nie każdy z nich wymaga badania, jeśli nie ma wystarczającego związku ze sprawą.
Nadal bez deklaracji o niewinności
Zapytaliśmy także, czy po zapoznaniu się z aktami adwokat jest dziś bliżej stanowiska, że linia obrony będzie zmierzała do wykazania niewinności Jakuba. Tomasz Sak pozostaje bardzo ostrożny. - Na ten moment podejmujemy w kancelarii różne działania zmierzające do wyjaśnienia pojawiających się u nas wątpliwości. Jakiekolwiek deklaracje są na ten moment niepotrzebne. Mogę jedynie potwierdzić to, co wcześniej deklarowałem, że zrobię wszystko, co w mojej ocenie będzie możliwe, aby pomóc panu Jakubowi - mówi.
Rodzice Jakuba są przekonani, że ich syn nie zabił Diany. Adwokat na tym etapie tego nie deklaruje. Podkreśla natomiast, że zgromadzony materiał nadal budzi wątpliwości i wymaga uzupełnienia.
Napisz komentarz
Komentarze