Setna rocznica III powstania śląskiego na Opolszczyźnie. Zapomnieli o Kędzierzynie?

Uroczystość państwowa z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy odbędzie się 2 maja na Górze św. Anny.

W obchody setnej rocznicy powstania wpisuje się szereg przedsięwzięć i inicjatyw. Jest ich niemal trzysta. Wszelkie informacje o nich można znaleźć na stronie: www.powstancyslascy.pl.

Aby podnieść rangę wydarzenia, powołano komitet honorowy, do którego urząd marszałkowski zaprosił blisko 30 osób. Na jego czele stoi Andrzej Buła.

- Są państwo autorytetami, a zarazem reprezentantami bogactwa palety bardzo wielu środowisk społecznych, na których pozyskaniu bardzo nam zależy. Jest to niezbędne, żeby zapewnić obchodom doniosłej rocznicy powstań należną rangę - mówił marszałek podczas spotkania inauguracyjnego komitetu, które odbyło się 15 marca.

Komitet honorowy

W komitecie znajdują się przedstawiciele Senatu, samorządu województwa, jednostek samorządu terytorialnego, wojewódzkich samorządowych instytucji kultury oraz świata nauki. Wśród członków komitetu nie ma nikogo z powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego, choć są np. samorządowcy ze Strzelec Opolskich, Leśnicy, Korfantowa, Opola, a nawet Zakopanego.

- Nie rozmawiano ze mną na ten temat i nie otrzymaliśmy żadnego pisma w tej sprawie - mówi prezydent miasta Sabina Nowosielska. Również do kędzierzyńskiego starostwa nie wpłynęło zaproszenie do udziału w komitecie. Dziwi to mieszkańców naszego miasta.

- Zgadzamy się, że Góra św. Anny jest godnym miejscem na upamiętnienie tamtych wydarzeń, jednak nie zgadzamy się z tym, że w komitecie honorowym nie znalazło się miejsce dla nikogo z naszych władz samorządowych, w tym pani prezydent Sabiny Nowosielskiej. Uważamy, że w Kędzierzynie-Koźlu jest też wiele innych osób, które godnie reprezentowałyby nasze miasto w przygotowaniu i organizacji uroczystości rocznicowych. Dlaczego zostali pominięci, dlaczego nikt nie zaprosił ich do komitetu? - pyta Andrzej Krzysztoń, podkreślając, że nikt nie kwestionuje znaczenia i zaciętości walk w rejonie Góry św. Anny oraz symbolu tego miejsca. Uważa, że Kędzierzyn-Koźle jest systematycznie pomijany w rocznicowych obchodach III powstania śląskiego, mimo że to właśnie nasze miasto i jego okolice były areną jednych z największych i najważniejszych walk ze względu na swoje strategiczne znaczenie.

Sto lat temu

Czytamy o tym we fragmencie listu otwartego filatelistów z Wojskowego Koła nr 33 oraz Miejskiego Koła nr 15. Trafił on m.in. do Roberta Węgrzyna, radnego sejmiku wojewódzkiego z naszego miasta.

„Kędzierzyn już w pierwszym dniu powstania, 3 maja, został przejściowo zdobyty przez miejscowe siły batalionu kozielskiego kpt. Leonarda Krukowskiego. Ponowne walki o Kędzierzyn miały miejsce 9 maja, kiedy to został zdobyty przez 1. pułk katowicki ppor. Walentego Fojkisa, nacierający od strony Sławięcic (zajął Kędzierzyn z dworcem kolejowym), i 2. pułk zabrski dowodzony przez kpt. Pawła Cymsa, nacierający od strony Bierawy (zajął Pogorzelec). Następnego dnia, 10 maja, powstańcy zdobyli Kłodnicę i port kozielski. W wyniku walk zdobyto znaczne ilości broni, żywności, tabor kolejowy i przejęto kontrolę nad strategicznym dworcem, linią kolejową oraz portem. Powstańcy umocnili się nad Odrą zgodnie z tzw. linią Korfantego, z planem włączenia tych terenów do państwa polskiego. W Kędzierzynie i okolicznych miejscowościach ustanowiono polską administrację cywilną, która trwała do 4 czerwca, kiedy to siły niemieckie wyparły powstańców z Kędzierzyna i okolic. Jednak walki obronne, mimo utraty tych terenów, nie dopuściły przed rozejmem do natarcia sił niemieckich na okręg przemysłowy. Mając to wszystko na uwadze, nie możemy pozwolić, by znaczenie walk o Kędzierzyn, bohaterstwo i odwaga walczących dowódców i żołnierzy poszły w zapomnienie w świadomości mieszkańców naszego miasta i wszystkich Polaków”.

Odpowiedź urzędu

Z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego w komitecie honorowym obchodów 100. rocznicy III powstania śląskiego nie ma przedstawicieli samorządów ani innych osób z naszego miasta czy powiatu, zwróciliśmy się do urzędu marszałkowskiego.

„Uprzejmie informuję, że uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 22 lutego br. w skład komitetu honorowego zostały powołane osoby zaangażowane w organizację wydarzeń upamiętniających 100. rocznicę III powstania śląskiego. Jednocześnie informuję, że - zgodnie z zapowiedzią marszałka Andrzeja Buły z pierwszego spotkania członków komitetu honorowego w marcu tego roku - lista osób tworzących komitet nie jest zamknięta i zawsze jest możliwość, aby instytucje czy organizacje, które zechcą dołączyć do tych obchodów, zgłosiły swoje propozycje zarówno wzbogacające skład samego komitetu, jak i organizowanych wydarzeń rocznicowych.

Koordynatorem działań rocznicowych w urzędzie marszałkowskim jest Departament Kultury, Sportu i Turystyki UMWO: [email protected] i to tam osoby i organizacje zainteresowane powinny zgłaszać swoje pomysły i inicjatywy związane z obchodami 100. rocznicy III powstania śląskiego. Informujemy również, że każda organizacja ma możliwość przekazywania – także do Departamentu Kultury, Sportu i Turystyki UMWO – materiałów na temat wydarzeń upamiętniających 100. rocznicę III powstania śląskiego, organizowanych na terenie naszego województwa. Zostaną one zamieszczone w kalendarium wydarzeń rocznicowych na stronie www.powstancyslascy.pl, prowadzonej przez Archiwum Państwowe w Opolu, oraz na stronach internetowych Samorządu Województwa Opolskiego. Serdecznie zapraszamy do współpracy wszystkich zainteresowanych udziałem w godnym upamiętnieniu w naszym regionie 100. rocznicy III powstania śląskiego” – czytamy w odpowiedzi Violetty Ruszczewskiej z gabinetu marszałka, rzecznika prasowego.

Walory filatelistyczne

Trzeba też wyjaśnić naszym czytelnikom, skąd przedstawiciel stolicy Tatr w komitecie honorowym. Otóż w Zakopanem znajduje się dom z 1912 roku, zwany „Willą Elżbiecina”, którą w 1924 roku Wojciech Korfanty podarował swojej żonie. Obiekt został niedawno wyremontowany, a jego właściciele zadeklarowali, że udostępnią go celem upamiętnienia dyktatora powstania i wydarzeń na Górnym Śląsku.

Warto dodać, że filateliści z Wojskowego Koła nr 33 oraz Miejskiego Koła nr 15 w Kędzierzynie-Koźlu od wielu lat podejmują, wspólnie z Pocztą Polską i urzędem miasta, inicjatywy upamiętniające wydarzenia i postacie związane z historią naszego miasta i regionu poprzez wydawanie walorów pocztowo-filatelistycznych. Również z okazji 100. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego i bitwy o Kędzierzyn zostaną wydane okolicznościowe: kartki pocztowe, znaczki spersonalizowane oraz datowniki okolicznościowe. Zostanie też zorganizowany przewóz przesyłek pocztą kolejowo-motocyklową na trasie Gliwice – Kędzierzyn – Góra św. Anny.