Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer-1944 w Kędzierzynie-Koźlu jest placówką muzealną stworzoną przez pasjonatów ze Stowarzyszenia „Blechhammer-1944”. To jedno z nielicznych miejsc w Polsce, które pokazuje II wojnę światową przez pryzmat lokalnego przemysłu i kampanii powietrznej. Nie ma tu opowieści o wielkich bitwach frontowych ani generalskich decyzjach. Jest za to bardzo konkretna historia regionu, który pod koniec wojny znalazł się w centrum alianckiej ofensywy lotniczej.
Eksponaty z okresu II WŚ znajdują się w dwóch miejscach na os. Blachownia. Pierwsze z nich to Muzeum „Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer – 1944”, które powstało w 2006 roku jako Izba Pamięci, a w 2018 roku zostało przekształcone dzięki staraniom członków Stowarzyszenia „Blechhammer 1944” w muzeum. Mieści się ono w Osiedlowym Domu Kultury Lech, przy ulicy Wyzwolenia 7. W muzeum zapoznamy się z wojenną historią regionu, ze szczególnym uwzględnieniem nalotów przeprowadzonych przez 15 Armię Powietrzną Stanów Zjednoczonych na zakłady paliwowe w ówczesnych Blechhammer, Heydebreck i Odertal. Przedstawiono tu również losy robotników przymusowych, więźniów i jeńców wojennych hitlerowskich obozów usytuowanych w pobliżu okolicznych zakładów. W 2007 roku Izba Pamięci otrzymała wyróżnienie w konkursie „Partnerstwo Bez Granic” organizowanym przez marszałka województwa opolskiego.
Drugim ze wspomnianych miejsc jest schron przeciwlotniczy typu Salzgitter przy osiedlu zakładowym (ul. Zwycięstwa 3), określany także jako Geilenberg Bunker od nazwiska Edmunda Geilenberga – Wysokiego Komisarza ds. Działań Natychmiastowych w Ministerstwie Uzbrojenia i Produkcji Wojennej III Rzeszy, który w maju 1944 roku otrzymał zadanie wzmocnienia ochrony zakładów paliwowych III Rzeszy przed atakami lotnictwa aliantów. Jednym z podjętych, z rozkazu Geilenberga, działań była budowa dużych, naziemnych schronów przeciwlotniczych wokół istniejących i budowanych zakładów paliwowych. Dlatego też schrony typu Salzgitter można spotkać wyłącznie w miejscach, gdzie takie zakłady istniały. W Polsce poza Kędzierzynem-Koźlem występują także w Zdzieszowicach, Oświęcimiu i Policach. Schrony powstawały według kilku, różniących się nieznacznie projektów. Najczęściej spotykany wariant schronu składał się z 2 komór na 99 osób każda, połączonych przelotnią z dwiema dodatkowymi przelotniami na obu jego krańcach. Założeniem konstrukcji schronu typu Salzgitter była odporność na bezpośrednie trafienie bombą burzącą o wagomiarze do 1000 lb. Uzyskano to poprzez specjalną konstrukcję ze zbrojonego betonu o grubości 2,5 m z komorami schronowymi o owalnym kształcie, który ułatwiał rozpraszanie energii podczas wybuchu bomby. Od wewnątrz komory schronowe wyłożone były drewnianymi deskami w celu zapobieżenia powstawaniu odprysków betonu. Pomalowano je białą, fluorescencyjną farbą, pozwalającą na ograniczoną widoczność w przypadku utraty zasilania. Schrony były wyposażone w węzeł sanitarny, łączność telefoniczną i urządzenia wentylacyjne. Wymiary zewnętrzne standardowego schronu typu Salzgitter są następujące: długość – 74,7 m; szerokość – 8,25 m, wysokość – 5,20 m. Ze względu na dużą materiałochłonność konstrukcji, w listopadzie 1944 roku podjęto decyzję o zaprzestaniu budowy nowych obiektów. Do budowy schronów typu Salzgitter wykorzystywano niewolniczą pracę więźniów obozu koncentracyjnego Arbeitslager Blechhammer w Sławięcicach. Schron był przeznaczony dla mieszkańców osiedla zakładowego przy ówczesnych zakładach Oberschlesische Hydrierwerke AG Blechhammer.
Zapraszamy 1 września w godzinach od 18.00 do 21.00 do zwiedzania Muzeum w Domu Kultury „Lech” oraz schronu z okazji 87 rocznicy wybuchu II wojny światowej – zachęcają organizatorzy.
W wydarzeniu może uczestniczyć każdy chętny. Wstęp wolny.
Napisz komentarz
Komentarze